Pre-IB Nedir? 9. ve 10. Sınıf Öğrencileri IB’ye Nasıl Hazırlanmalı?
İçindekiler
Pre-IB Nedir? 9. ve 10. Sınıf Öğrencileri IB’ye Nasıl Hazırlanmalı?
Pre-IB nedir sorusu, özellikle IB hedefi olan 9. ve 10. sınıf öğrencilerinin (ve ailelerin) en çok merak ettiği konulardan biri. Kısaca söylemek gerekirse Pre-IB, resmi bir IB programı değil, çoğu okulun IB Diploma Programı’na geçişi kolaylaştırmak için oluşturduğu hazırlık sürecidir. Bu süreç; akademik İngilizce, araştırma becerileri, eleştirel okuma, proje yönetimi, sunum ve yazma gibi IB’de yoğun şekilde kullanılan becerileri “erken” kazandırmayı hedefler.
Ancak önemli bir not: Pre-IB programı okuldan okula değişebilir. Bazı okullarda 9. sınıftan itibaren belirli dersler “IB mantığına” göre yürütülürken, bazı okullarda 10. sınıfta hızlanan bir IB hazırlık süreci uygulanır. Bu yüzden bu yazıyı, hem genel çerçeveyi anlamanız hem de kendi okulunuzun beklentilerini doğru okumanız için bir “yol haritası” gibi düşünebilirsiniz.
Bu rehberde; pre ib nedir, IB’ye nasıl hazırlanmalı, IB öncesi İngilizce nasıl geliştirilir, 9. sınıf ve 10. sınıf tavsiyeleri nelerdir gibi sorulara adım adım yanıt bulacaksınız. Ayrıca yazının içinde uygulaması kolay mini planlar ve kontrol listeleri de var.
Pre-IB Nedir? IB ile Farkı Ne?
Pre-IB programı nedir? En doğru tanım şu: Pre-IB, öğrenciyi IB Diploma Programı’nın akademik dili ve çalışma kültürü ile tanıştıran bir hazırlık yılı/ yıllarıdır. IB’nin kendisi 11–12. sınıfta yürütülen, uluslararası standartları olan bir diploma programıyken; Pre-IB çoğunlukla okulun kendi tasarladığı bir “köprü” programdır.
Pre-IB’de genellikle hedeflenen 5 temel beceri
- Akademik İngilizce ve terminoloji: IB’de ders içerikleri ve kaynaklar büyük ölçüde İngilizce olduğu için “günlük İngilizce” yeterli olmayabilir.
- Akademik yazma (essay / rapor): Argüman kurma, paragraf yapısı, kanıt kullanma, karşıt görüşle çalışma.
- Araştırma ve kaynak kullanımı: Güvenilir kaynak seçme, not alma, intihalden kaçınma, basit kaynakça (APA/MLA) mantığı.
- Sunum ve iletişim: Sınıf içi tartışma, kısa sunumlar, fikir savunma.
- Zaman yönetimi ve çalışma sistemi: IB’de aynı anda birden fazla ders, proje ve değerlendirme yürür; Pre-IB bunun “alışkanlığını” kazandırır.
Pre-IB’nin en büyük farkı şudur: IB’de ölçme-değerlendirme uluslararası rubriklere göre yapılır, Pre-IB’de ise rubrikler “IB’ye benzer” şekilde kurgulansa da okulun sistemine göre değişir. Bu nedenle Pre-IB’yi “not yükseltme yılı” gibi değil, beceri biriktirme yılı gibi görmek en sağlıklısıdır.
IB Hazırlık Süreci Neden 9–10. Sınıfta Başlamalı?
IB hazırlık süreci için “erken başlamak” demek, 9. sınıfta sabah akşam IB çalışmak anlamına gelmez. Asıl amaç; 11. sınıfa geldiğinizde IB’nin yoğunluğunu taşıyabilecek altyapıyı kurmaktır. Çünkü IB, aynı anda:
- düzenli okuma (özellikle akademik metinler),
- yazma ve geri bildirimle geliştirme,
- araştırma yapma,
- proje teslim tarihlerini yönetme,
- sınavlara hazırlanma
gibi becerileri birlikte ister.
“Not” ile “beceri” arasındaki kritik fark
Türkiye’de birçok öğrenci “yüksek not = hazır olmak” gibi düşünebiliyor. Oysa IB’de başarıyı belirleyen şey çoğu zaman:
- nasıl düşündüğünüz (eleştirel yaklaşım),
- nasıl yazdığınız (kanıt ve yapı),
- zamanı nasıl yönettiğiniz (proje + sınav dengesi),
- İngilizce akademik dil ile ne kadar rahat olduğunuzdur.
Bu yüzden 9. ve 10. sınıfta hedef; “IB’ye nasıl hazırlanmalı?” sorusunu tek bir cevapla geçmek değil, küçük ama düzenli rutinler oluşturmak olmalı. Örneğin haftada 3 gün 20 dakikalık okuma rutini + haftada 1 kısa yazma görevi, bir yılın sonunda çok büyük fark yaratır.
IB hakkında genel çerçeveyi ayrıca okumak isterseniz: Uluslararası Bakalorya (IB) Programı Nedir? Kapsamlı Başlangıç Rehberi
9. Sınıfta IB’ye Hazırlık Planı (Temel Kurulum)
- sınıf, “temel kurulum” yılıdır. Buradaki hedef, kendinizi yormadan ama istikrarlı şekilde IB öncesi gerekli kasları geliştirmektir. Aşağıdaki planı okul temponuza göre uyarlayabilirsiniz.
1) IB öncesi İngilizce: Günlük değil, akademik yaklaşım
“IB öncesi İngilizce” çalışırken sadece gramer testlerine yüklenmek, IB’nin ihtiyaç duyduğu becerileri kaçırabilir. Bunun yerine:
- Haftada 3 gün 20–30 dakika okuma: Yaşınıza uygun İngilizce makaleler, kısa denemeler, bilimsel popüler içerikler.
- Okurken not alma: Bilmediğiniz 8–10 kelimeyi seçin; cümle içinde kullanın.
- Özet çıkarma: Okuduğunuz metni 5–6 cümleyle özetleyin (bu, essay için temel beceridir).
Mini hedef: 9. sınıfın sonunda İngilizce bir metni okurken “anlıyorum ama yavaş”tan, “anlıyorum ve not alabiliyorum” seviyesine geçmek.
2) Yazma (writing) rutini: Haftada 1 kısa metin
IB’de yazma becerisi çoğu öğrencinin zorlandığı alanlardan biridir. 9. sınıfta basit başlayın:
- Her hafta 1 kez, 200–250 kelimelik bir “opinion paragraph” yazın.
- Yapı: Claim (iddia) → Evidence (kanıt/örnek) → Explanation (açıklama) → Mini conclusion (sonuç)
- Öğretmenden veya bir mentordan geri bildirim almaya çalışın.
3) Araştırma: 4 haftalık mini proje
Pre-IB programı olan okullar genelde proje verir. Yoksa siz kendiniz oluşturabilirsiniz:
- hafta: Konu seç (ör. “Sosyal medyanın uykuya etkisi”)
- hafta: 3 güvenilir kaynak bul (makale, rapor, kitap bölümü)
- hafta: 1 sayfa özet + 5 ana bulgu
- hafta: 3 dakikalık sunum + basit kaynakça
Bu mini proje, ileride daha büyük araştırma görevleri için temel oluşturur.
4) Çalışma sistemi: Haftalık plan + tekrar döngüsü
- sınıfta “liseye hazırlık” gibi görünen en önemli beceri aslında sistem kurmaktır:
- Pazar günü 20 dakika: Haftalık plan
- Her gün 10 dakika: O günün kısa tekrarları
- Cuma: Eksik kapatma listesi
Bu alışkanlıklar, IB’de iş yükü arttığında sizi ayakta tutar.
10. Sınıf Tavsiyeleri: IB’ye Geçiş Yılı Gibi Düşünün
- sınıf tavsiyeleri, Pre-IB’nin en kritik kısmına denk gelir: IB’ye bir yıl kalmıştır ve öğrencinin hem akademik hem zihinsel olarak “IB moduna” yaklaşması beklenir.
1) Ders seçimi mantığını erken anlamak (HL/SL)
IB’de derslerin High Level (HL) ve Standard Level (SL) olarak ayrılması, üniversite hedefleriyle doğrudan ilişkilidir. 10. sınıfta şunları netleştirmeye çalışın:
- Hangi alanlara ilginiz var? (mühendislik, tıp, sosyal bilimler, tasarım vb.)
- Hangi derslerde uzun süre çalışmaya dayanıklısınız?
- İngilizce okuma-yazma yükünü kaldırabilecek misiniz?
Bu konuda daha detaylı bir çerçeve için:
IB Ders Seçimi Nasıl Yapılır? High Level (HL) ve Standard Level (SL) Farkları
2) Zaman yönetimi: “Sınav + proje” dengesini prova edin
- sınıfta çoğu öğrenci iki şeye aynı anda hazırlanır: okul sınavları ve daha uzun ödev/projeler. IB’ye hazırlık için kendinize bir sistem kurun:
- Büyük ödevleri “parçalara bölün” (ara teslim tarihleri koyun)
- Aynı haftaya 3 büyük teslim yığmayın
- Her gün 1 “yüksek odak” blok (40–60 dk) planlayın
Zaman yönetimi ve stres tarafında destek isterseniz:
IB Öğrencileri İçin Zaman Yönetimi ve Stresle Başa Çıkma Yolları
3) Yaz tatilini stratejik kullanın
- sınıf yaz tatili, IB’ye hazırlık için altın fırsattır. Aşırı yüklenmeden:
- 2 kitap / 4 uzun makale okuma
- Haftada 1 yazma görevi
- Basit araştırma denemesi (konu + kaynak + 1 sayfa plan)
yapmak, 11. sınıfa geçişi ciddi kolaylaştırır.
IB Öncesi İngilizce: Hangi Seviyeye Gelmeli, Nasıl Çalışmalı?
“IB için İngilizce seviyesi kaç olmalı?” sorusunun tek bir cevabı yok; çünkü ders seçimi (özellikle HL dersler) ve okulun dili bunu değiştirir. Ama pratik bir hedef koymak mümkün: İngilizce metinleri anlayıp not alabilmek ve kısa akademik metin yazabilmek.
Hedef beceriler (ölçülebilir)
- 800–1200 kelimelik bir metni okuyup 8–10 maddelik not çıkarabilme
- 250–400 kelimelik, giriş-gelişme-sonuç yapısına sahip kısa essay yazabilme
- Kaynak gösterme mantığını bilme (en azından “alıntı yaptım → kaynak yazmalıyım” farkındalığı)
En sık hata: “Sadece gramer” çalışmak
Gramer elbette önemli; ama IB’de asıl belirleyici olan, düşünceyi akademik biçimde ifade edebilmektir. Bu yüzden:
- Okuma + özet + yazma üçlüsünü birlikte götürün.
- Yazdıklarınızı mutlaka geri bildirimle düzeltin.
- Kelime öğrenirken “tek kelime” değil, kalıp öğrenin (örn. on the other hand, the evidence suggests that…).
Sık Sorulan Sorular (FAQ): Pre-IB ve IB’ye Hazırlık
Pre-IB kaçıncı sınıfta başlar?
Çoğu okulda 9. sınıfta başlar ve 10. sınıfta yoğunlaşır. Ancak bazı okullarda sadece 10. sınıf “IB hazırlık sınıfı” gibi tasarlanabilir.
Pre-IB zor mu?
Zorluk, okulun beklentisine ve öğrencinin çalışma alışkanlıklarına göre değişir. Genelde “konu zorluğu”ndan çok düzen ve süreklilik zorlayıcı olur.
IB’ye hazırlık için günde kaç saat çalışmalı?
Sabit bir saat söylemek doğru olmaz. 9. sınıfta 30–60 dakika “odaklı” çalışma bile yeterli olabilir. 10. sınıfta proje dönemlerinde bu süre artar. Önemli olan süre değil, planlı ve ölçülebilir ilerlemedir.
İngilizce seviyesi düşükse ne yapılmalı?
Önce okuma rutinini kurun (kısa ama düzenli). Ardından özet çıkarma ve kısa yazma ekleyin. “IB öncesi İngilizce” için hedefiniz, hızlı test çözmek değil; metinle çalışabilmek olmalı.
10. sınıfta başlamak geç mi?
Geç değil; ama daha planlı olmak gerekir. 10. sınıfta özellikle yaz tatilini iyi kullanıp okuma-yazma-araştırma üçlüsünü düzenli hale getirirseniz güçlü bir başlangıç yapabilirsiniz.
