IB Sınav Haftası 2026 Rehberi: Uyku, Beslenme, Son Tekrar

IB sınav haftası, “daha çok çalışayım” mantığının en çok ters teptiği dönemdir. Çünkü bu hafta performansı belirleyen şey yalnızca bilgi değil; uyku düzeni, sınav haftası beslenme planı, sınav öncesi son tekrar stratejisi ve stres yönetimidir. Bu rehberde IB final sınavları hazırlık sürecini son 7 gün / son 72 saat / sınav sabahı şeklinde operasyon planına çeviriyoruz.

Not (genel bilgilendirme): Uyku, beslenme ve kaygı önerileri genel amaçlıdır. Uzun süren uykusuzluk, şiddetli çarpıntı, bayılma hissi, yoğun mide bulantısı gibi durumlarda bir sağlık profesyoneline başvurun.

IB Sınav Haftasında En Büyük Hata: Her Şeyi Yetiştirmeye Çalışmak

IB sınav haftası nasıl planlanır sorusunun en doğru cevabı şudur: Her şeyi değil, puan getiren şeyi yönet. Bu hafta “konu bitirmek” yerine “puan kaybını azaltmak” hedeflenir.

Triage (önceliklendirme) yaklaşımı: HL/SL ve puan getirisi

Triage, acil servisteki önceliklendirme mantığıdır. IB’ye uyarlayın:

• HL dersleri: Genellikle daha yoğun içerik + daha yüksek risk.
• Zayıf ama yüksek getirili üniteler: Sık çıkan konu/komutlar, markscheme’de net puan alan alanlar.
• Süre ve format riski: Zaman yönetimi en çok puan kaybettiriyorsa, tekrarın %50’si “süreli past paper” olmalı.

Örnek mini vaka:
Kimya HL’de konu eksiği olan bir öğrenci, son hafta tüm üniteleri tekrar etmeye çalışıp Paper 2’de süreyi yönetemediği için 10–12 puan kaybediyor. Aynı öğrenci, son 7 günde past paper nasıl çözülür mantığıyla her gün 45 dk süreli bölüm + 30 dk yanlış analizi yapsa, konu eksiği kalsa bile net puanı yükselir.

Son hafta yeni konu açılır mı?

Genelde hayır. İstisna: Zayıf olduğun ama “küçük öğrenmeyle hızlı puan getiren” mikro konular (tanım listeleri, formül kullanımı, komut kelimeleri). Yeni ve büyük bir üniteyi açmak, sınav döneminde uyku düzenini bozup toplam verimi düşürür.

Minimum uygulanabilir plan (MVP)

Her gün 2–3 hedef yeterlidir:

1. 1 süreli past paper / deneme bölümü
2. 1 yanlış analizi + hata defteri (error log)
3. 1 kısa aktif hatırlama (active recall) oturumu

7 Günlük IB Sınav Haftası Planı (Gün Gün)

Aşağıdaki plan, “sınav haftası çalışma programı” arayanlar için IB gerçekliğine göre tasarlandı: ardışık sınavlar, farklı paper formatları ve yorgunluk.

7 günlük plan tablosu

Gün -7 / -6: Past paper ile teşhis + hata defteri

• Süre tutarak 1 bölüm çöz (tam deneme şart değil).
• Hemen ardından markscheme ile karşılaştır.
• Hata defterine şu 3 etiketi koy: bilgi eksiği / dikkat hatası / zaman yönetimi.

IB Türkçe çalışıyorsan özellikle Paper formatına göre pratik yapmak kritik: örneğin IB Türkçe Paper 1 ve IB Türkçe Paper 2 gerektirdiği beceriler farklıdır; son hafta “aynı şekilde çalışmak” puan kaybettirebilir.

Gün -5 / -4: Zayıf halka + kısa özetler

Bu iki günde amaç “derinleşmek” değil, sınavda kullanacağın kadarını netleştirmek:

• Her konu için 5–10 maddelik “aktif hatırlama” soruları yaz.
• Özetleri 1 sayfayı geçirmemeye çalış.
• Fen derslerinde Paper yapısına göre tekrar planla. Örneğin fenlerde Paper 2–Paper 3 farkını netleştirmek, son tekrarın verimini artırır: IB Fen Bilimleri (Biyoloji, Kimya, Fizik) Sınavlarında Paper 2 ve Paper 3 Farkları .

Gün -3 / -2: Deneme ritmi + zaman yönetimi

Bu aşamada “son hafta nasıl çalışılır” sorusunun cevabı: Zamanı prova et.

• 2 kısa süreli oturum (ör. 40–60 dk) yap.
• Her oturumdan sonra 20–30 dk yanlış analizi.
• Zaman planı çıkar: “ilk 10 dk planlama, sonraki 30 dk yazma” gibi.

Gün -1: Hafif tekrar + hazırlık

• Yeni soru çözme yerine yanlış defteri ve kısa özetlere dön.
• Sınav giriş belgesi, kimlik, kalemler, hesap makinesi, yedek pil vb. hazırla.
• Uyku saatini “kazanmak” için değil, ritmi korumak için erkene çek.

Sınav Öncesi Son Tekrar: En Verimli Teknikler

“Sınav öncesi son tekrar nasıl yapılır?” sorusunda en büyük yanılgı, tekrarın pasif olmasıdır. Son hafta okumak değil, kendini test etmek puan getirir.

1) Active recall (aktif hatırlama) ile 30 dakikalık blok

Her ders için bir “hatırlama listesi” hazırla:

• Tanımlar (özellikle komut kelimeleriyle)
• Formüller / yöntem adımları
• Tipik soru kalıpları
• En sık yaptığın 10 hata

Uygulama: 25 dk kendini test et, 5 dk yanlışları işaretle. Bu yöntem, klasik “notlara bakarak tekrar”a göre daha etkilidir.

2) Spaced repetition (aralıklı tekrar) son hafta nasıl uygulanır?

Son hafta aralıklı tekrar, “flashcard’a boğulmak” değildir. Basit kural:

• Bugün yanlış yaptığın kartları yarın,
• Yarın yine zorsa 2 gün sonra,
• Kolaysa sınavdan önceki gün 10 dakikalık tur.

3) Past paper stratejisi: süre + markscheme

Past paper çözmek tek başına yeterli değil; analiz puanı getirir:

• Süreyi gerçek sınav gibi tut.
• Markscheme’e göre puanla.
• “Neden yanlış?” sorusunu tek cümleyle yaz: “Komut kelimesi ‘evaluate’ idi, ben sadece açıklamışım.”

Türkçe gibi yapı/argüman ağırlıklı derslerde bu fark daha da belirgindir. Gerekirse Paper formatına özel destek almak için IB Türkçe özel ders sayfasındaki yaklaşımı inceleyip kendi planına uyarlayabilirsin.

4) Hata defteri (error log): en çok puan kaybettiren 10 hata

Error log tutmak, sınav haftasında “hızlı puan artışı” sağlar. Şablon:

• Soru türü
• Yanlışın nedeni
• Doğru yaklaşım (1 cümle)
• Bir sonraki denemede kontrol maddesi

Son 24 saat: Yapılacaklar / yapılmayacaklar

Yapılacaklar

• 20–30 dk aktif hatırlama
• Yanlış defterinden “kritik 10” turu
• Sınav lojistiği + erken uyku

Yapılmayacaklar

• Yeni kaynak/kitap açmak
• Gece sabahlamak
• Sosyal medyada “başkası kaç saat çalıştı” kıyasına girmek

Sınav Döneminde Uyku Düzeni: Performans İçin Protokol

“Sınavdan önce kaç saat uyumalı?” sorusunun tek cevabı yok; ancak bilimsel rehberler genel olarak yetişkinler için 7–9 saat aralığını önerir. IB öğrencileri için asıl kritik olan: sabit kalkış saati ve uyku borcunu büyütmemek.

1) Sabit kalkış saati kuralı

Her gün aynı saatte kalkmak, yatış saatinden daha güçlü bir “ritim sabitleyici”dir. Sınav saatin sabahsa, kalkış saatini 2 gün önceden 15–30 dk erkene çek.

2) Uyku hijyeni: küçük ayarlarla büyük fark

• Yatmadan 60 dk önce ekranı azalt (mavi ışık + zihinsel uyarılma).
• Odayı serin tut (uykuya dalmayı kolaylaştırır).
• 10–15 dk hafif yürüyüş veya esneme yap.

3) Gece çalışmak zorundaysan: hasarı azaltma planı

Bazen sınav takvimi buna iter. O zaman:

• 20 dk “power nap” (öğleden sonra erken saatlerde)
• Kafeini öğleden sonra geç saatlere bırakmamak
• En geç yatmadan 2–3 saat önce ağır yememek

4) Kafein kesme saati (uykuyu bozmadan)

Kafein kişiden kişiye değişir; pratik kural: uyumadan 8 saat önce kafeini kesmek, uyku kalitesini korumaya yardımcı olur. “Kafein ne zaman içilmeli?” sorusunu beslenme bölümündeki planla birleştir.

Sınav Haftası Beslenme: Pratik, Taşınabilir, Mide Dostu

“Sınav haftası ne yenir?” ve “sınav sabahı kahvaltı” aramaları boşuna popüler değil: Kan şekeri dalgalanması, odak kaybını ve kaygıyı artırabilir. Hedef: stabil enerji + mide dostu seçimler.

Sınav sabahı kahvaltı: 3 örnek menü

Aşağıdaki örnekler “odak artıran kahvaltı” mantığıyla, protein + kompleks karbonhidrat + sıvı dengesine dayanır:

1. Yulaf + yoğurt/kefir + muz + ceviz
2. Tam buğday tost + yumurta + salatalık
3. Peynir + zeytin + tam tahıllı ekmek + 1 meyve

Mide düğümlenmesi yaşıyorsan porsiyonu küçült, daha sade seç: tost + ayran gibi.

Sınav arası taşınabilir atıştırmalık listesi

• Muz / elma
• Kuruyemiş (küçük paket)
• Peynirli sandviç (hafif)
• Bitter çikolatanın küçük bir parçası (abartmadan)
• Su (mümkünse küçük yudumlarla)

Su tüketimi ve “tuvalet kaygısı” dengesi

Sınav sabahı bir anda litrelerce su içmek yerine:

• Sınavdan 2–3 saat önce düzenli iç,
• Sınavdan hemen önce küçük yudumlara dön.

Kafein stratejisi: ne zaman, ne kadar?

“Sınav sabahı kahve içmeli miyim?” sorusu için pratik yaklaşım:

• Normalde içiyorsan, sınav sabahı alışık olduğun miktarı koru.
• Normalde içmiyorsan, sınav günü “ilk kez” deneme (mide ve çarpıntı riskini artırabilir).
• Öğleden sonraki sınavın yoksa bile kafeini geç saatlere bırakma; gece uykusu ertesi günün performansıdır.

Sınav Kaygısı ve Fiziksel Belirtiler: Normal mi, Ne Yapmalı?

“Sınav kaygısı fiziksel belirtiler” arasında en sık görülenler: çarpıntı, mide bulantısı, titreme, terleme, ağız kuruluğu, nefesin hızlanmasıdır. Bu belirtiler çoğu zaman “tehlike” değil, vücudun stres tepkisidir; yine de şiddetli ve sürekli olduğunda destek almak önemlidir.

2 dakikalık regülasyon protokolü

1. 4 saniye nefes al – 6 saniye ver (6 tur)
2. Omuzları indir, çeneyi gevşet
3. 5-4-3-2-1 grounding: 5 şey gör, 4 şey hisset, 3 şey duy…

Sınav anında panik yükselirse: 5 adım

1. Kalemi bırak, 10 saniye dur
2. Nefes ritmini yavaşlat
3. Soruyu yeniden oku, komut kelimesini yuvarlak içine al
4. 30 saniyelik plan yap
5. En kolay puan getiren alt sorudan başla

Türkçe sözlü bileşenlerde kaygı yönetimi ayrıca önemlidir; yapı ve akış çalışması için Bireysel sözlü (IO) rehberi yaklaşımı, sınav haftasında “son tekrar” mantığına da uyarlanabilir.

Sınav Günü Checklist’i (Çıktı Alınabilir)

Aşağıdaki listeyi notlarına ekleyip işaretleyebilirsin.

Akşamdan hazırlanacaklar

• Kimlik + sınav giriş belgesi
• 2–3 kalem, silgi, kalemtıraş
• Hesap makinesi + yedek pil (gerekiyorsa)
• Su + atıştırmalık
• Okul/sınav merkezine gidiş planı (rota, saat)

Sınavdan 60 dakika önce rutin

• Hafif kahvaltı
• 10 dk aktif hatırlama (formül/komut kelimesi/plan şablonu)
• 2 dk nefes egzersizi
• Erken çıkış (gecikme kaygısını sıfırla)

Sınavdan sonra: kısa debrief + bir sonraki derse geçiş

• 10 dk yürüyüş/su/atıştırmalık
• Sınavı “didiklemeyi” 15 dk ile sınırla
• Bir sonraki ders için yalnızca “kritik 3 hedef” belirle

IB’ye Özgü Kısa Notlar: Ders Bazlı Son Tekrar Mantığı

• Türkçe (Paper 1/2): Yapı + komut kelimeleri + örnek planlar. Paper’lara göre ayrı çalışma şart. (Bkz. IB Türkçe Paper 1 , IB Türkçe Paper 2 )
• Fen dersleri: Paper 2’de açıklama/hesap, Paper 3’te seçenekli bölüm ve veri analizi gibi farklar tekrarın şeklini değiştirir. (Bkz. IB Fen Bilimleri Paper 2 ve Paper 3 farkları )
• Essay ağırlıklı bileşenler: Yapı şablonu + argüman akışı son hafta en hızlı puan getirir. HL Essay sürecini tamamlamadıysan, en azından kriterleri netleştir: HL Essay

Sıkça Sorulan Sorular

Son hafta kaç saat çalışmalıyım?

Genelde 2–4 saat odaklı çalışma (süreli deneme + analiz) çoğu öğrenci için yeterlidir; daha fazlası uyku ve dikkat kalitesini bozuyorsa azaltın. Önemli olan süre değil, aktif hatırlama ve yanlış analizi oranıdır.

Sınav öncesi son tekrar mı, deneme çözmek mi?

İdeal denge: kısa konu özeti + süreli past paper. Son hafta “okuma” ağırlığı yerine, süre tutarak soru çözme ve markscheme analizi daha çok puan getirir.

Uykusuz girdim, günü nasıl kurtarırım?

Kafeini abartmadan kullanın, kısa yürüyüş ve suyla uyanıklığı artırın; mümkünse gün içinde 15–20 dk kısa şekerleme yapın. Aynı gece “telafi” için yine sabahlamayın.

Sınav sabahı kahve içmeli miyim?

Düzenli kahve içiyorsanız alışık olduğunuz miktar genelde sorun olmaz; ilk kez denemek mide bulantısı ve çarpıntıyı artırabilir. Kafeini geç saatlere bırakmamak, gece uykusu için kritiktir.

Sınav stresi mide bulantısı yaparsa ne yemeliyim?

Daha küçük porsiyon ve sade seçenekler tercih edin (tost, muz, yoğurt gibi). Şiddetli veya uzun süren belirtilerde bir uzmana danışın.

IB sınav sonuçları beklediğim gibi gelmezse ne olur?

Gerekirse retake (Kasım sınavları) seçeneği ve süreç adımlarını önceden bilmek kaygıyı azaltır. Detaylar için IB Sınav Sonuçları Beklendiği Gibi Gelmezse: Retake (Kasım Sınavları) Süreci yazısına göz atın.

İç Bağlantı Önerileri

• /ib-turkce-paper-1/
• /ib-turkce-paper-2/
• /ib-turkce-ozel-ders/
• /io-rehberi/
• /hl-essay/
• /egitim-yazilari/ib-fen-bilimleri-biyoloji-kimya-fizik-sinavlarinda-paper-2-ve-paper-3-farklari/
• /egitim-yazilari/ib-sinav-sonuclari-beklendigi-gibi-gelmezse-retake-kasim-sinavlari-sureci/

Son güncelleme: 2026-02-21