IB Paper 2 Stratejileri 2026: Karşılaştırmalı Makale

IB Paper 2 (özellikle IB Edebiyat Paper 2) birçok öğrenci için “konuyu biliyorum ama puan gelmiyor” hissinin en sık yaşandığı sınavlardan biridir. Bunun nedeni genellikle bilgi eksikliği değil; karşılaştırmalı (comparative) essay yazımının mekaniğini, rubrik/değerlendirme kriterleri ile uyumlu biçimde uygulayamamaktır.

Bu rehberde “IB Paper 2 nasıl yazılır?” sorusuna adım adım yanıt vereceğiz: soru çözümleme (prompt analysis), güçlü tez (thesis statement), paper 2 essay planı, paragraf şablonu, süre yönetimi (time management) ve en sık yapılan hatalar. Arada kısa bir mini örnek ve kopyalanabilir plan iskeleti de bulacaksınız.

İlgili sayfalar: Sınavın formatı ve beklentileri için IB Türkçe Paper 2 sayfasına da göz atabilirsiniz. Paper 1 ile farkları görmek isterseniz IB Türkçe Paper 1 içeriği yardımcı olur.

IB Paper 2 Nedir ve “Karşılaştırmalı Essay”de Ne Ölçülür?

IB Paper 2, iki (veya daha fazla) edebi eseri bir soru/prompt üzerinden karşılaştırarak tartıştığınız, argüman kurma ve metin analizi becerisi ölçen bir yazılı sınavdır. “Karşılaştırmalı makale nasıl yazılır?” sorusunun IB bağlamındaki cevabı; sadece benzerlik/farklılık saymak değil, analitik bir iddia (tez) etrafında iki eseri aynı argüman hattında konuşturmaktır.

Değerlendirmede öne çıkan beceriler (rubrik mantığıyla)

Soruya odaklılık: Promptu gerçekten yanıtlıyor musunuz, yoksa genel bir “eser özeti” mi yazıyorsunuz?
Tez ve argüman: Net bir thesis statement var mı; paragraf paragraf ilerleyen bir mantık zinciri kurulmuş mu?
Metin kanıtı + analiz: Örnek/sahne/alıntı (kısa) kullanıp bunun nasıl anlam ürettiğini açıklıyor musunuz?
Karşılaştırmanın görünürlüğü: İki eseri ayrı ayrı anlatmak yerine, her paragrafta karşılaştırma yapıyor musunuz?
Yapı ve dil: Okunabilir, tutarlı, akademik ve hatasız bir ifade.

Akademik dürüstlük ve alıntı/atıf hassasiyeti için: IB Eğitiminde Akademik Dürüstlük (Academic Honesty) ve İntihalden Kaçınma

IB Paper 2 karşılaştırmalı essay planı görseli

Paper 2 Soru Tipleri ve 2 Dakikalık Soru Çözümleme Rutini

IB Literature Paper 2 questions genellikle “tema/teknik/etki” üçgeninde döner. Soruyu doğru okumadan kurulan plan, en iyi yazıyı bile “konu dışı” riskine sokar.

Soru kökleri (command terms) ne ister?

“How / In what ways”: Nasıl yapıldığını açıklayın → teknik + etki + amaç.
“To what extent”: Bir iddiayı derecelendirerek tartışın → “kısmen/çoğunlukla/şu koşullarda” gibi dengeli yaklaşım.
“Compare”: Benzerlik ve farkı argüman içinde gösterin; liste yapmayın.
“Discuss/Explore”: Birden fazla açı açın; örneklerle tartın.

2 dakikalık “prompt analysis” kontrol listesi

Ana kavramı daire içine alın: (ör. güç, kimlik, adalet, yabancılaşma)
Eylemi belirleyin: (nasıl, ne ölçüde, hangi yollarla)
Odak kelimeyi bulun: (ör. “presentation”, “use of setting”, “role of narrator”)
İki eser için ortak zemin seçin: aynı temayı iki metinde de kanıtlayabileceğinizden emin olun
Karşılaştırma açınızı yazın: “A bunu … ile kurarken, B … ile dönüştürür” gibi

Mini örnek (kısa vaka):
Soru “Mekânın (setting) karakterin iç dünyasını yansıtma rolünü tartışın” diyorsa; “mekân önemli” demek yetmez. Teziniz, iki eserde mekânın hangi tekniklerle (imgeler, semboller, atmosfer, karşıtlık) iç dünyayı ne yönde (baskı, kaçış, parçalanma, aidiyet) şekillendirdiğini söylemelidir.

Kazandıran Tez (Thesis Statement) Nasıl Kurulur?

“IB Paper 2 giriş paragrafı nasıl yazılır?” sorusunun kalbi tezdir. Güçlü tez, hem karşılaştırmayı hem de yazının yol haritasını tek bir omurgada toplar.

Zayıf tez vs güçlü tez (şablonla)

Zayıf tez (genel ve özet):
“İki eserde de karakterler zorluklar yaşar ve toplum eleştirilir.”

Güçlü tez (argüman + karşılaştırma + yön):
“Her iki eser de toplumsal baskıyı görünür kılar; ancak Eser A bunu anlatıcı mesafesi ve ironi ile bireyin iç çatışmasına taşırken, Eser B mekân imgeleri ve tekrar yoluyla baskıyı kolektif bir kader duygusuna dönüştürür.”

Tez + roadmap (1 cümlede planı sezdirin)

Tezin hemen ardından 1 cümleyle 2–3 ana karşılaştırma eksenini söyleyin:
“Bu farklılıklar özellikle (1) anlatıcı sesi, (2) mekânın sembolik kullanımı ve (3) finaldeki çözüm/çözümsüzlük üzerinden izlenebilir.”

Daha düzenli sınav hazırlığı için: IB Sınavlarına Son 1 Ay Kala Nasıl Çalışılmalı? Etkili Revizyon Taktikleri (Paper 2 için tekrar planı kurarken faydalı)

Tez ve karşılaştırma matrisi görseli

Karşılaştırma Yöntemi: Blok mu, Tema Bazlı (Point-by-Point) mı?

Paper 2 comparative essay yazarken iki yaygın yapı vardır. Çoğu durumda yüksek puan getiren yöntem point-by-point (tema/argüman bazlı) karşılaştırmadır; çünkü karşılaştırma her paragrafta görünür olur.

1) Blok yöntem (A sonra B) — ne zaman kullanılır?

Eserlerden biri çok karmaşık ve önce “zemin” kurmanız gerekiyorsa
Zaman yönetimi çok zayıfsa ve kontrollü bir akış istiyorsanız
Risk: Kolayca “iki ayrı mini-essay”e dönüşür; karşılaştırma sonda kalır.

2) Tema/argüman bazlı (point-by-point) — genelde neden daha güçlü?

Her paragraf aynı iddiayı iki metin üzerinden test eder
Rubrikte “karşılaştırma kalitesi” daha görünür olur
Dengeyi (A/B oranı) korumak kolaylaşır

Karşılaştırmayı görünür yapan bağlaç/kalıplar

“Benzer biçimde…”, “Buna karşılık…”, “Öte yandan…”
“A … yoluyla … etkisi yaratırken, B … ile … sonucuna yönelir.”
“Her iki metinde de … görülse de, A’da … daha baskınken B’de … öne çıkar.”

Paper 2 Essay Planı: 5–10 Dakikada Plan Çıkarma (Şablon + Tablo)

“Paper 2 essay planı örneği” arayanların en çok ihtiyacı olan şey: yazmaya geçmeden önce karşılaştırma matrisi kurmak. Bu, yazı boyunca “A’yı yazdım, B’yi unuttum” sorununu bitirir.

Adım 1: Karşılaştırma matrisi (Tema x Eser) oluşturun

Aşağıdaki tabloyu sınavda kısaltarak (anahtar kelimelerle) doldurabilirsiniz:

Argüman/Tema	Eser A: Kanıt + Teknik	Eser B: Kanıt + Teknik	Karşılaştırmalı çıkarım
1) Baskının görünümü	Sahne X + ironi/anlatıcı	Sahne Y + sembol/mekân	Baskı A’da içe, B’de dışa yönelir
2) Karakterin dönüşümü	Çatışma + iç monolog	Diyalog + tekrar	Dönüşüm A’da bireysel, B’de kolektif
3) Finalin etkisi	Açık uçlu son	Kapanış/çözüm	Okurda umut/umutsuzluk dengesi

Adım 2: En güçlü 3 karşılaştırmayı seçin

Kural: 3 gövde paragrafı = 3 net argüman. Her argüman iki eserde de sağlam kanıtlanabiliyorsa seçin.

Adım 3: Kopyalanabilir plan iskeleti (point-by-point)

Giriş (5–7 cümle): Promptu çerçevele + tez + roadmap
Body 1: Argüman 1 (A kanıtı + analiz) ↔ (B kanıtı + analiz) + karşılaştırmalı mini sonuç
Body 2: Argüman 2 (A ↔ B) + mini sonuç
Body 3: Argüman 3 (A ↔ B) + mini sonuç
Sonuç (4–6 cümle): Tezi yeniden formüle et + en büyük karşılaştırmalı çıkarım + soruya “son söz”

Paper 2’ye özel destek veya geri bildirim ihtiyacı olanlar için: IB Türkçe özel ders sayfası üzerinden çalışma planı örnekleri bulabilirsiniz.

Paragraf Şablonu: Her Body Paragrafında Karşılaştırmayı “Zorunlu” Hale Getirin

Yüksek not getiren Paper 2 yazılarında paragraf, “kanıt yığını” değil; kanıt → teknik → etki → karşılaştırma zinciridir.

Topic sentence (paragraf giriş cümlesi) nasıl olmalı?

Zayıf: “Bu iki eserde de mekân önemlidir.”
Güçlü: “Her iki metin mekânı karakter psikolojisinin aynası yapar; ancak A’da mekân baskıyı içselleştiren bir atmosfer kurarken, B’de çatışmayı görünür kılan bir karşıtlık alanına dönüşür.”

Kanıt kullanımı: alıntı şart mı?

Alıntı zorunlu değil; çoğu zaman sahne/olay + kısa ifade daha güvenlidir. Önemli olan, kanıtı analize bağlamanız: “Bu teknik okurda şu etkiyi yaratır; bu da sorudaki kavramı şöyle destekler.”

Mini örnek body paragrafı (şablon)

“İlk olarak, her iki eserde de anlatıcı seçimi okurun karakterle kurduğu mesafeyi belirler. Eser A’da anlatıcının ironik tonu, karakterin kendini kandırma anlarını görünür kılar; bu sayede baskı, dışarıdan çok karakterin iç konuşmalarında hissedilir. Buna karşılık Eser B’de daha doğrudan ve kırılgan bir anlatım, okuru karakterin anlık korkusuna yaklaştırır ve baskıyı ‘şimdi ve burada’ yaşatır. Dolayısıyla iki metin benzer bir temayı işlerken, A okuru eleştirel bir mesafeye iterken B duygusal bir yakınlık kurarak aynı temayı farklı bir etkiyle güçlendirir.”

Süre Yönetimi (Time Management): Dakika Dakika Paper 2 Planı

“IB Paper 2 süre yönetimi kaç dakika?” sorusunun cevabı okulunuza ve sınav oturumuna göre değişebilse de strateji aynıdır: planı kısaltmak değil, planı disipline etmektir.

Aşağıdaki dağılımı kendi sürenize oranlayabilirsiniz:

0–2 dk: Soru seçimi + anahtar kelimeler
2–10 dk: Karşılaştırma matrisi + tez + 3 argüman
10–40 dk: Yazma (her body paragrafına ~8–10 dk)
Son 5 dk: Kontrol (tez, denge, bağlaçlar, dil)

Takıldığınızda “fallback” stratejisi

Kanıt bulamıyorsanız argümanı değiştirin (inada binmeyin).
Bir paragraf uzadıysa, sonraki paragrafta alıntıyı azaltıp analizi yoğunlaştırın.
Sonucu (conclusion) tamamen atlamayın; kısa da olsa tezi toparlayın.

Son 5 dakika kontrol listesi (hızlı)

Tez, sorunun ana kavramını doğrudan yanıtlıyor mu?
Her body paragrafında A ve B var mı?
“Benzerlik/fark” bağlaçlarıyla karşılaştırma görünür mü?
Özet mi yaptım, analiz mi? (teknik + etki cümleleri var mı?)

En Sık Yapılan Hatalar (ve Hızlı Çözümler)

Özet yazmak (analysis yerine)
Çözüm: Her kanıttan sonra “Bu nasıl çalışıyor, okurda ne etkisi var?” sorusunu cevaplayın.
İki ayrı essay yazmak (karşılaştırma yok)
Çözüm: Paragraf şablonunu point-by-point kurun; her paragrafta iki eser de geçsin.
Dengesiz kanıt (A güçlü, B zayıf)
Çözüm: Plan aşamasında matrisi doldurmadan yazmaya başlamayın; B tarafı boşsa argümanı değiştirin.
Tezsiz giriş / plansız paragraf
Çözüm: Girişte mutlaka “A … yaparken B … yapar” gibi tek cümlede karşılaştırmalı tez kurun.
Soru kökünü (to what extent/how) görmezden gelmek
Çözüm: “Ne ölçüde” sorularında mutlaka bir sınır çizgisi koyun: “çoğunlukla… ancak…”

IB Paper 2 İçin 1 Sayfalık Hızlı Checklist (Sınav Öncesi)

Aşağıdaki listeyi deneme sınavlarında rutinleştirirseniz, “IB Paper 2 taktikleri” otomatikleşir:

Prompt analysis: ana kavram + eylem + odak
Tez: iki eseri aynı cümlede karşılaştır
Roadmap: 3 argüman başlığı
Matris: her argümana A/B kanıtı
Body paragrafları: teknik → etki → karşılaştırma
Sonuç: tezi yeniden kur + büyük çıkarım
Dil ve yapı: geçişler, paragraf dengesi, tekrar kontrolü

IB’de farklı değerlendirme türleriyle yazma becerisini güçlendirmek için: IB Internal Assessment (IA) Nedir? Başarılı Bir İç Değerlendirme İçin İpuçları ve ileri düzey yazı pratiği için HL Essay içerikleri de faydalı olur.

Süre yönetimi ve kontrol listesi görseli

Sıkça Sorulan Sorular

IB Paper 2’de kaç paragraf yazmalıyım?

Genellikle 1 giriş + 3 body + 1 sonuç iyi bir dengedir. Önemli olan paragraf sayısı değil, her paragrafta karşılaştırmanın net görünmesidir.

Paper 2’de alıntı kullanmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir; kısa alıntı veya sahne/olay referansı yeterli olabilir. Kritik nokta, kanıtı teknik ve etki analiziyle açıklamanızdır.

Point-by-point mi blok yöntem mi daha iyi?

Çoğu öğrenci için point-by-point daha yüksek puan potansiyeli taşır çünkü karşılaştırma her paragrafta yapılır. Blok yöntem, ancak güçlü geçişlerle sürekli karşılaştırma eklenirse işe yarar.

IB Paper 2 giriş paragrafı nasıl yazılır?

Kısa bir çerçeve cümlesi + karşılaştırmalı tez + 2–3 maddelik roadmap idealdir. Girişte uzun özet vermekten kaçının.

IB Paper 2’de iki eseri nasıl dengelerim?

Plan aşamasında karşılaştırma matrisi kurun ve her body paragrafında A ve B’ye benzer alan ayırın. Bir eseri sürekli “ana”, diğerini “ek” gibi kullanmak puanı düşürür.

Paper 2 essay planı ne kadar sürmeli?

Genelde 5–10 dakika yeterlidir. Plansız yazmak çoğu zaman konu dışına kayma ve dengesiz paragraf riskini artırır.

İç Bağlantı Önerileri

Son güncelleme: 2026-02-21

İçindekiler