IB Not Sistemi ve Değerlendirme: 45 Puan Nasıl Hesaplanır?

IB Not Sistemi Nedir? 45 Puanın Yapısı (42 + 3 Mantığı)

IBDP’de değerlendirme iki ana katmandan oluşur:

1. Ders Puanları (Toplam 42 Puan):
   IB’de genellikle 6 ders alınır (çoğunlukla 3 HL + 3 SL). Her ders 1 ile 7 arasında notlanır.

   • En yüksek ders toplamı: 6 ders × 7 = 42 puan

2. Core Puanları (TOK + EE’den Toplam 3 Puan):
   IB’nin çekirdek bileşenleri olan Theory of Knowledge (TOK) ve Extended Essay (EE), birlikte 0–3 arası ek puan getirir.

   • En yüksek core toplamı: 3 puan

Dolayısıyla IB diploma notu en fazla:
42 (dersler) + 3 (TOK/EE) = 45 puan

Burada önemli bir ayrım var:

• Ders notları (1–7): Her dersin kendi değerlendirmesi sonucunda oluşur.
• Diploma puanı (45 üzerinden): Tüm derslerin toplamı + TOK/EE ek puanlarıdır.

IB’ye yeni başlayan öğrenciler için ders seçimi (HL/SL) bu puan yapısını doğrudan etkiler. HL derslerin içeriği ve sınav yükü daha yoğun olduğu için stratejik seçim önemlidir. Konuya buradan girmek isterseniz: IB Ders Seçimi Nasıl Yapılır? High Level (HL) ve Standard Level (SL) Farkları

IB 45 Puan Nasıl Oluşur? Ders Notları (1–7) Nasıl Verilir?

“IB not hesaplama” dendiğinde çoğu kişi sadece 6 dersin 7 üzerinden notlandığını biliyor. Ancak asıl kritik nokta şu: Her dersin 1–7 notu, genellikle iki ana bileşenin birleşimiyle oluşur:

• External Assessment (Final sınavlar / Paper 1-2-3 vb.)
• Internal Assessment (IA) (yıl içi performans görevi / proje / rapor / sözlü vb.)

IA ve sınavlar nasıl birleşir?

Her dersin değerlendirme bileşenleri ve yüzdeleri ders türüne göre değişir. Örneğin bazı derslerde IA %20 iken bazılarında %30–40 gibi daha yüksek olabilir. Bu yüzden “internal assessment yüzde kaç etkiler” sorusunun tek bir cevabı yoktur; ancak genel prensip şudur:

• IA, final notu anlamlı ölçüde etkiler.
• IA “iyi” olduğunda sınav performansı orta olsa bile ders notunu yukarı çekebilir.
• IA zayıf olduğunda, sınavların çok iyi olması gerekebilir.

Grade boundaries (not sınırları) ne demek?

IB’de sınavlar ve IA’lar puanlandıktan sonra bu puanlar “ham puan” olarak kalmaz; IB her oturum için (May/November) ders bazında grade boundaries (not sınırları) yayınlar. Bu sınırlar, toplam puanın hangi aralıkta 1, 2, 3… 7 notuna denk geldiğini belirler.
Bu nedenle “Ben şu kadar aldım, kesin 7 gelir” demek her zaman doğru olmayabilir; oturuma göre eşikler değişebilir.

45 puan hedefleyenler için gerçekçi çerçeve

45 puan için genelde:

• Derslerde çok yüksek performans (çoğunlukla 6 ve 7’ler),
• TOK/EE’den tam 3 core puanı,
• IA’larda kriterlere tam uyum,
• Zaman yönetimi ve stres kontrolü bir arada gerekir.

Zaman planlaması bu süreçte “gizli çarpan”dır. İyi bir programla IA, EE ve sınav hazırlığı dengelenmezse puan kaybı hızla büyür. Bu konuda ayrıca: IB Öğrencileri İçin Zaman Yönetimi ve Stresle Başa Çıkma Yolları

IB Puan Hesaplama Adım Adım (Örneklerle)

Şimdi “IB puan hesaplama örnek” üzerinden gidelim. Diyelim ki bir öğrencinin ders notları şöyle:

• HL Ders 1: 6
• HL Ders 2: 6
• HL Ders 3: 5
• SL Ders 1: 7
• SL Ders 2: 6
• SL Ders 3: 6

Bu durumda ders toplamı:
6 + 6 + 5 + 7 + 6 + 6 = 36

TOK/EE core puanı da diyelim ki 2 olsun.
Toplam IB diploma puanı:
36 + 2 = 38

45 puana giden yol: Hangi kombinasyonlar mümkün?

45 almak için teorik olarak iki şey gerekir:

• Ders toplamı 42 (yani 6 dersin hepsinden 7)
• TOK/EE toplamı 3

Bu en “temiz” senaryo. Ancak pratikte öğrenciler şu soruyu sorar: “Bir dersten 6 alırsam yine 45 olur mu?”
Cevap: Hayır, çünkü ders toplamı 42 olmalı. Bir dersten 6 almak ders toplamını 41’e düşürür; core’dan 3 alsanız bile toplam 44 olur.

Mini tablo: Hızlı kontrol

Bu tablo şunu gösterir: TOK/EE puanları önemli, ama 45 hedefinde belirleyici olan derslerdeki 7’lerdir.

TOK + EE core puanı nasıl hesaplanır?

IB, TOK ve EE için A–E arası performans düzeyi verir ve bu iki bileşenin kombinasyonundan 0–3 arası core puanı üretir. Önemli bir uyarı: TOK veya EE’de çok düşük performans (özellikle E düzeyi) diploma koşullarını riske atabilir. Bu nedenle TOK ve EE “sonradan hallederim” denecek alanlar değildir.

TOK’u daha stratejik yönetmek için:
TOK (Bilgi Kuramı) Nedir? Essay ve Sunum İçin Stratejiler

EE sürecini planlamak için:
IB Extended Essay (Bitirme Tezi) Yazma Rehberi: A’dan Z’ye İpuçları

Internal Assessment (IA) Nedir? Moderation Neden Puanı Değiştirebilir?

Internal assessment nedir? IA, öğrencinin yıl içinde yaptığı ve öğretmeni tarafından değerlendirilen; ancak IB tarafından örneklem yoluyla moderation (standartlaştırma) sürecinden geçirilen çalışmalardır. IA formatı derse göre değişebilir: laboratuvar raporu, araştırma, sözlü, portfolyo, proje vb.

IA notu final notu ne kadar etkiler?

Sık sorulan soru bu: “IA notu final notu ne kadar etkiler?”
Genel cevap: Derse göre değişir, ama çoğu derste IA, final notun %20–40 bandında etkili olabilir. Bu yüzden:

• IA’yı son haftaya bırakmak,
• kriterleri (rubric) okumadan yazmak,
• kaynakça/atıf düzenini ihmal etmek,
• veri analizi ve değerlendirme bölümünü zayıf bırakmak ders notunu 1–7 ölçeğinde aşağı çekebilir.

Moderation (standartlaştırma) nedir?

IB, okullar arasında adaleti sağlamak için IA notlarını doğrudan “öğretmenin verdiği haliyle” kabul etmez. Genellikle:

1. Öğretmen IA’yı puanlar.
2. IB, okuldan örnek çalışmalar ister.
3. Bu örnekler IB değerlendiricileri tarafından incelenir.
4. Gerekirse okulun IA notları yukarı/aşağı ölçeklenebilir.

Bu yüzden IA’da amaç sadece “yüksek not almak” değil; kriterlere uygun, kanıt temelli ve iyi yapılandırılmış bir çalışma üretmektir.

Predicted Grade Nedir ve IB Değerlendirmesinde Nereye Oturur?

Predicted grade nedir? Predicted Grade (PG), okulun/öğretmenlerin öğrencinin final IB sınavlarında almasını beklediği tahmini notlardır. Özellikle yurtdışı üniversite başvurularında (UK, Kanada vb.) PG’ler çok kritik olabilir.

PG nasıl verilir?

Okullara göre değişmekle birlikte PG genelde şu kanıtlara dayanır:

• Deneme sınavları (mock exams)
• Yıl içi sınavlar ve performans
• IA taslakları ve öğretmen gözlemleri
• Ders içi katılım ve gelişim eğrisi

PG ile final not neden farklı çıkabilir?

• Öğrenci final dönemde performansını yükseltir/düşürür
• IA moderation sonucu beklenenden farklı gelir
• Sınav günü stres, zaman yönetimi, soru tarzı uyumu gibi etkenler devreye girer
• Grade boundaries oturuma göre değişir

PG, “IB diploma notu” değildir; daha çok başvuru sürecinde kullanılan bir öngörüdür. Bu ayrımı bilmek, hedef belirlerken hayal kırıklığını azaltır.

Sık Sorulan Sorular (FAQ)

IB not sistemi kaç üzerinden?

Dersler 7 üzerinden, diploma toplam puanı ise 45 üzerinden değerlendirilir.

IB diploma notu 45 üzerinden mi?

Evet. 6 dersin toplamı en fazla 42, TOK+EE en fazla 3 puan getirir ve toplam 45 olur.

TOK/EE kaç puan getirir?

TOK ve EE birlikte 0–3 arası “core points” getirir.

45 puan almak zor mu?

Evet, oldukça zordur. Çünkü 45 için derslerin tamamından 7 ve TOK/EE’den 3 almak gerekir. Bu da hem sınav hem IA hem de core bileşenlerinde çok yüksek ve tutarlı performans ister.

Internal assessment nedir, neden önemli?

IA, yıl içi performans görevidir ve ders notunun önemli bir yüzdesini etkiler. Ayrıca moderation nedeniyle okul içi notlandırma ile nihai sonuç arasında fark oluşabilir.