IB Individual Oral (IO) Hazırlık Rehberi 2026

IB Individual Oral (IO), hem Türkçe A hem de İngilizce B derslerinde öğrencinin metinleri anlama, analiz etme ve tutarlı bir sözlü sunumla ifade etme becerisini ölçen en kritik değerlendirmelerden biridir. Bu yazıda “IB Individual Oral”, “IB IO”, “IB IO rubric”, “IB IO global issue”, “IB Türkçe A Individual Oral” ve “IB English B speaking” gibi en çok aranan başlıkları tek bir kapsamlı rehberde birleştirerek, adım adım nasıl hazırlanmanız gerektiğini anlatacağım.

Hedef: 10 dakikalık sunum + soru-cevap bölümünde kontrollü, kanıta dayalı, rubric’e uygun performans göstermek.

IB Individual Oral (IO) Nedir? (Format, Süre, Amaç)

IB Individual Oral nedir? Kısaca IO; iki farklı metin/uyaran üzerinden seçtiğiniz bir global issue (küresel sorun) etrafında, metin analizi ve karşılaştırma yaparak 10 dakikalık yapılandırılmış bir sözlü sunum gerçekleştirdiğiniz, ardından öğretmenin sorularını yanıtladığınız değerlendirmedir.

IO kaç dakika sürer? Bölümler ve zaman yönetimi

Okul uygulamasına göre küçük farklar olsa da tipik akış:

• 10 dakika: Öğrenci sunumu (planlı konuşma)
• 5 dakika: Soru-cevap / follow-up questions (derinleştirme)

Hangi derslerde IO var? (Türkçe A / English B farkı)

• Türkçe A IO: Edebi/edebi olmayan metinlerde anlam, bağlam, anlatım teknikleri, üslup ve etki üzerine derin analiz beklenir.
• İngilizce B speaking / IO: Dil yeterliliği odağı daha belirgindir: akıcılık, doğruluk, kelime çeşitliliği, telaffuz ve mesajın netliği.

Detaylı format ve beklentiler için ayrıca şu sayfaya göz atabilirsiniz: Bireysel sözlü (IO) rehberi .

IO’da değerlendirilen temel beceriler (rubric özeti)

“IB IO rubric” genel olarak şunları ölçer:

• Metinleri ve global issue’yu anlama/yorumlama
• Analiz (yazar tercihleri, teknikler, kanıt zinciri)
• Odak ve organizasyon (net tez, akış, bağlaçlar)
• Dil kullanımı (Türkçe A’da ifade gücü; English B’de doğruluk/akıcılık)

Türkçe A IO ve İngilizce B Speaking: En Kritik Farklar

Aynı “IO hazırlık planı”nı iki derse de uygulayabilirsiniz; ancak vurgu noktaları değişir. Aşağıdaki farkları bilmek, çalışmanızı doğru yere yoğunlaştırır.

Türkçe A: metin analizi derinliği ve edebi/retorik araçlar

Türkçe A’da yüksek bant için:

• Edebi/retorik araçları isimlendirmeniz (ironi, metafor, imge, anlatıcı, bakış açısı, söz dizimi, tekrar, karşıtlık vb.)
• Bu araçların global issue ile ilişkisini kurmanız
• “Ne var?”dan çok “Neden böyle? Okurda nasıl etki yaratıyor?” sorusuna yanıt vermeniz gerekir.

Türkçe A’nın diğer bileşenleriyle bağlantı kurmak da faydalıdır. Örneğin yazılı sınav stratejileriyle analiz dilinizi güçlendirmek için: IB Türkçe Paper 1 ve karşılaştırma mantığını geliştirmek için IB Türkçe Paper 2 sayfaları işinize yarar.

İngilizce B: dil doğruluğu, akıcılık, kelime çeşitliliği

IB English B speaking tarafında değerlendirmenin önemli bir kısmı:

• Net ve anlaşılır cümle yapıları
• Bağlaçlarla kurulan cohesion (however, therefore, whereas, in contrast…)
• Konuya uygun topic-specific vocabulary
• Hata yapsanız bile hızlı toparlayıp iletişimi sürdürme becerisidir.

Reading/Listening tarafındaki genel stratejiler de kelime ve yapı birikimi sağlar: IB İngilizce B (English B) Sınav Taktikleri: Reading ve Listening .

Aynı hazırlık planı nerede ayrışmalı?

• Türkçe A: Kanıt + teknik + etki + global issue bağlantısı dörtlüsünü büyütün.
• English B: Daha kısa ama temiz cümleler, daha güçlü geçişler, daha fazla prova ve kayıtla hata azaltma.

Global Issue (Küresel Sorun) Nasıl Seçilir ve Daraltılır?

“IB IO global issue” seçimi, IO’nun omurgasıdır. İyi bir global issue; iki metni de anlamlı biçimde bir araya getirir ve konuşmanızın dağılmasını engeller.

Global issue kriterleri: İyi bir seçim nasıl anlaşılır?

İyi bir global issue şu 3 koşulu sağlamalı:

1. Küresel boyut: Sadece tek bir olay değil; toplumlar/ülkeler arası yankısı olan bir tema.
2. Tartışılabilirlik: “İyi/kötü” gibi basit yargıdan öte, metinlerin farklı yönlerden ele alabileceği bir mesele.
3. Metne gömülü kanıt: İki metinde de somut detaylarla gösterebileceğiniz izler olmalı.

Çok geniş konu hatası ve daraltma formülü

En sık hata: “Savaş”, “Aşk”, “Adalet” gibi aşırı geniş başlıklar seçmek.
Daraltma için pratik formül:

Geniş tema + belirli bağlam + etki alanı
Örn: “Göç” → “Zorunlu göçün kimlik algısı üzerindeki etkisi” → “Zorunlu göçün gençlerde aidiyet ve dil üzerinden kimlik algısını dönüştürmesi”

10 global issue örneği (iyi/kötü örneklerle)

Daha iyi örnekler (daraltılmış):

• Medyanın kriz dönemlerinde korku söylemi üretmesi ve toplumsal davranışa etkisi
• Toplumsal cinsiyet rollerinin aile içi dil ve beklentilerle yeniden üretilmesi
• Gözetim ve mahremiyet: güvenlik söylemiyle bireysel özgürlüğün daralması
• Tüketim kültürünün gençlerin öz-değer algısını şekillendirmesi
• Sömürgecilik sonrası kimlik: dil, eğitim ve kültürel hafıza çatışması

Zayıf örnekler (fazla geniş):

• Savaş
• Teknoloji
• Çevre kirliliği (tek başına)

Metinlerle global issue bağlantısı kurma (2 metin/2 extract mantığı)

İki metin arasında bağlantı kurarken şu cümle mantığı iş görür:

• Metin 1: “Yazar X, global issue’yu şu tekniklerle görünür kılar…”
• Metin 2: “Yazar Y ise aynı global issue’yu farklı bir perspektiften ele alır…”
• Bağ: “Bu iki yaklaşımın ortak noktası…, ayrıştığı yer ise…”

Akademik dürüstlük açısından metin seçimi ve not hazırlarken intihal riskini iyi yönetin: IB Eğitiminde Akademik Dürüstlük (Academic Honesty) ve İntihalden Kaçınma .

10 Dakikalık IO Konuşması İçin “Zaman Kodlu” Outline Şablonu

“IB IO outline” arayanların en çok ihtiyacı olan şey, süreyi yönetebilecekleri net bir iskelet. Aşağıdaki plan hem IB Türkçe A Individual Oral hem de English B speaking için uyarlanabilir.

Zaman kodlu konuşma planı (0:00–10:00)

Giriş (0:00–1:00) için mini şablon

• “Bugün ele alacağım global issue…, özellikle … bağlamında önem kazanır.”
• “Birinci metin …, ikinci metin …; her ikisi de … üzerinden bu sorunu görünür kılar.”
• “Tezim: …”

Kanıt zinciri: “kanıt + teknik + yorum + global issue”

Türkçe A için örnek mantık:

• Kanıt: (kısa alıntı/parafraz)
• Teknik: metafor/ironi/anlatıcı/karşıtlık
• Yorum: okurda etkisi + karakter/tema
• Bağ: global issue’ya bağlayan 1 cümle

English B için aynı zinciri daha sade kurun:

• Evidence → Technique (simple) → Effect → Link to global issue

Rubric’e Göre Puan Artıran Taktikler (Kriter Bazlı)

Bu bölüm “IB IO rubric” mantığını pratik hamlelere çevirir: “Ne yaparsam 6–7 bandına çıkarım?”

Kriter A (anlama/yorum) için 6–7 bandı hamleleri

• Global issue’yu tanımlayıp metne özgü hale getirin (genel konuşmayın).
• Her metin için en az 2 kez “Bu detay, global issue’nun şu yönünü gösteriyor” diye bağ kurun.
• Bağlamı abartmayın; metin merkezli kalın.

Kriter B (analiz) için: teknik terimler + kanıt zinciri

• “Yazar şunu söylüyor” demek yerine “Yazar şu teknikle şunu yaptırıyor” deyin.
• Aynı kanıttan iki katman çıkarın: (1) anlam (2) etki/niyet.
• Türkçe A’da terim kullanımı avantajdır; English B’de terimleri doğru ama ölçülü kullanın.

Kriter C (odak/organizasyon) için: signposting ve geçişler

Sunumun “raydan çıkmaması” için her bölüm başında mini yönlendirme:

• “Şimdi ilk metinde global issue’nun … yönüne odaklanacağım.”
• “İkinci metinde ise bu sorunun … boyutunu göreceğiz.”
• “Bu iki metin arasındaki temel fark…”

Bu organizasyon becerisi, yazılı sınavlardaki yapı kurma ile benzer çalışır. Karşılaştırma mantığını geliştirmek için: IB Paper 2 Sınav Stratejileri: Karşılaştırmalı Makale Nasıl Yazılır? .

Kriter D (dil) için: hata azaltma + kelime çeşitliliği (English B notları)

IB English B speaking için hızlı kazanımlar:

• 6–8 tane “güvenli” bağlaç kalıbı ezberleyin (however, therefore, in contrast…).
• Uzun cümle yerine iki kısa cümle kurun; doğruluk artar.
• Provalarda en sık yaptığınız 5 hatayı listeleyip sadece onları düzeltin.

Türkçe A’da ise:

• “Şey, yani” gibi doldurma ifadelerini azaltın.
• Analiz dilinizi netleştirin: “Bu tercih, okurun … algısını … biçimde yönlendirir.”

IB Türkçe A IO İçin Örnek Plan + Kısa Analiz (Tam Metin Yerine)

Telif ve akademik dürüstlük nedeniyle “tam metin IO örneği” paylaşmak doğru değildir; ancak aşağıdaki gibi bir örnek outline mantığı ile kendi metinlerinize kolayca uyarlayabilirsiniz.

Örnek global issue + tez + 3 kanıt noktası (şablon)

• Global issue: Medyanın kriz dönemlerinde korku diliyle toplumsal davranışı yönlendirmesi
• Tez: Her iki metin de korku söylemini farklı araçlarla kurarak bireyin rasyonel karar alma alanını daraltır.

Metin 1 (Extract) – 3 kanıt noktası

1. Başlık/tekrarlar → aciliyet duygusu → panik davranışı
2. Seçilen imgeler/metafor → tehdit algısını büyütme
3. Anlatıcı/üslup → “biz-onlar” ayrımı → kutuplaşma

Metin 2 (Extract) – 3 kanıt noktası

1. İroni/karşıtlık → korkunun inşasını görünür kılma
2. Diyalog/ton → bireysel kaygı → kolektif histeriye dönüşüm
3. Finaldeki kırılma → okurun sorgulamasını tetikleme

Giriş, karşılaştırma ve sonuç için cümle kalıpları

• Giriş: “Bu global issue, günümüzde … nedeniyle daha görünür hale gelmiştir.”
• Karşılaştırma: “Her iki metin de … yönünden kesişse de, … bakımından ayrışır.”
• Sonuç: “Sonuç olarak, metinler … üzerinden global issue’nun … etkisini açık eder.”

Sık yapılan 7 hata (ve hızlı düzeltme)

1. Global issue çok geniş → 1 bağlam + 1 etki alanı ekleyerek daraltın.
2. Özet ağırlıklı anlatım → Her özet cümlesinden sonra 1 analiz cümlesi zorunlu kılın.
3. Kanıtsız yorum → Her iddiaya metinden bir detay bağlayın.
4. İki metin ayrı ayrı kalıyor → 7:00–9:00 bölümünü “köprü” olarak planlayın.
5. Zaman yetmiyor → Metin başına 2–3 kanıtla sınırlayın.
6. Notlara bağımlılık → Notu “anahtar kelime” formatına çevirin.
7. Dil hataları (English B) → En sık 5 hatayı hedefleyin; hepsini aynı anda düzeltmeye çalışmayın.

Türkçe A’da bire bir geri bildirim ve prova için destek arıyorsanız: IB Türkçe özel ders sayfası faydalı olabilir.

Soru-Cevap (Follow-up Questions) Bölümüne Hazırlık

Soru-cevap kısmı, öğretmenin “gerçekten anlıyor musun?” kontrolüdür. Burada amaç yeni bir sunum yapmak değil; sunumunuzdaki iddiaları derinleştirmek.

En sık gelen soru tipleri

• “Bu global issue’yu neden seçtin?”
• “Şu teknik tam olarak nasıl bir etki yaratıyor?”
• “İki metinden hangisi daha ikna edici, neden?”
• “Bu metin farklı bir bağlamda yazılsaydı yorumun değişir miydi?”

Zor soruda toparlama tekniği (köprü cümleleri)

• “Bu önemli bir nokta; önce … yönünü netleştirip sonra … ile bağlayacağım.”
• “Bunu iki açıdan düşünebiliriz: birincisi…, ikincisi…”
• (English B) “That’s a great point. I’d like to address it from two perspectives…”

Mini pratik: 15 dakikalık follow-up rutini

• 5 soru yazın (öğretmeninizden veya kendiniz üretin)
• Her soruya 20–30 saniyelik cevap kaydedin
• Cevapta mutlaka 1 metin detayı + 1 global issue bağlantısı olsun

7 Günlük / 14 Günlük IO Çalışma Planı (Takvim)

“IB Individual Oral hazırlık planı 7 gün” gibi aramalar için uygulanabilir iki seçenek:

7 günlük hızlandırılmış plan (son hafta)

1. Gün: Global issue’yu seç + daralt + iki metinde kanıt çıkar
2. Gün: 10 dakikalık outline yaz (zaman kodlu)
3. Gün: Metin 1 analizini netleştir (2–3 kanıt)
4. Gün: Metin 2 analizini netleştir (2–3 kanıt)
5. Gün: Karşılaştırma (benzerlik/fark) + giriş/sonuç cilası
6. Gün: 2 prova + kayıt + rubric ile öz değerlendirme
7. Gün: Soru-cevap bankası + son prova (notları sadeleştir)

14 günlük plan (daha güvenli ve sürdürülebilir)

• 1. hafta: Metin seçimi, global issue, kanıt havuzu, ilk outline
• 2. hafta: Her gün 1 prova + 10 dakikayı sabitleme + follow-up çalışması

Genel revizyon ve son ay stratejileri için: IB Sınavlarına Son 1 Ay Kala Nasıl Çalışılmalı? Etkili Revizyon Taktikleri .

Sıkça Sorulan Sorular

IO’da ezber yapılır mı?
Tam metin ezberi risklidir; doğal akışı bozabilir. En iyisi anahtar kelimelerle yapı kurup çok prova yapmaktır.

IB IO kaç dakika sürer?
Genellikle 10 dakika sunum + yaklaşık 5 dakika soru-cevap şeklindedir.

Global issue’yu sonradan değiştirebilir miyim?
Okulun takvimine bağlıdır; erken aşamada değişiklik daha kolaydır. Metin kanıtlarınız oturmadan global issue’yu sabitlemeyin.

IB IO rubric’e göre en çok puan getiren şey nedir?
Metin merkezli kanıt + teknik + etki + global issue bağlantısını tutarlı biçimde kurmanız en büyük farkı yaratır.

IB English B speaking’de akıcılık mı doğruluk mu daha önemli?
İkisi birlikte değerlendirilir; ancak anlaşılır ve tutarlı iletişim önceliklidir. Daha kısa ve doğru cümlelerle akıcılığı korumak genelde daha iyi sonuç verir.

Notlar (outline) nasıl olmalı?
Cümle cümle yazmak yerine başlıklar, geçiş ifadeleri ve kanıt anahtar kelimeleri kullanın; böylece göz teması ve akış güçlenir.

İç Bağlantı Önerileri

• Bireysel sözlü (IO) rehberi
• IB İngilizce B (English B) Sınav Taktikleri: Reading ve Listening
• IB Paper 2 Sınav Stratejileri: Karşılaştırmalı Makale Nasıl Yazılır?
• IB Sınavlarına Son 1 Ay Kala Nasıl Çalışılmalı? Etkili Revizyon Taktikleri
• IB Eğitiminde Akademik Dürüstlük (Academic Honesty) ve İntihalden Kaçınma
• IB Türkçe Paper 1
• IB Türkçe Paper 2
• IB Türkçe özel ders

Son güncelleme: 2026-02-21