--- title: "IB Ders Seçimi Nasıl Yapılır? High Level (HL) ve Standard Level (SL) Farkları" url: "/egitim-yazilari/ib-ders-secimi-nasil-yapilir-high-level-hl-ve-standard-level-sl-farklari/" date: 2026-02-09 # post image #image: "images/blog/placeholder.jpg" image: "images/blog/ib-ders-secimi-nasil-yapilir-high-level-hl-ve-standard-level-sl-farklari.jpg" # author author: "Eceay Eğitim Ekibi" # post type (regular/featured) # meta description meta_title: "IB Ders Seçimi Nasıl Yapılır? High Level (HL) ve Standard Level (SL) Farkları" keywords: ["IB ders seçimi", "HL ve SL farkı", "hangi IB derslerini seçmeliyim", "üniversite bölümüne göre IB dersleri", "IB 6 ders grubu"] description: "Hedeflediğiniz üniversite bölümüne göre en doğru IB ders kombinasyonunu oluşturmak için HL ve SL ayrımlarını iyi anlayın." # post draft draft: false # categories categories: ["Eğitim", "IB Programı", "Uluslararası Bakalorya"] # tags tags: ["ders seçimi", "akademik planlama", "IB", "lise eğitimi", "eceay", "müfredat"] --- # IB Ders Seçimi Nasıl Yapılır? High Level (HL) ve Standard Level (SL) Farkları IB Diploma Programı’na başlarken en kritik kararlardan biri **IB ders seçimi**dir. Çünkü seçeceğiniz dersler yalnızca iki yıl boyunca alacağınız notları değil; aynı zamanda **üniversite başvurularındaki uygunluğunuzu**, iş yükünüzü ve motivasyonunuzu da doğrudan etkiler. Özellikle “**HL ve SL farkı** nedir?” sorusu, kararın merkezindedir: High Level (HL) dersler daha derin ve yoğun bir içerik sunarken, Standard Level (SL) dersler daha temel kapsamla ilerler. Ancak pratikte mesele sadece “daha zor/daha kolay” değildir; **hedeflediğiniz bölüm**, başvuracağınız ülke (Türkiye/UK/ABD/AB), okulunuzun açtığı ders havuzu ve hatta **zaman yönetimi** becerileriniz bile seçimleri değiştirir. Bu rehberde; **IB 6 ders grubu** yapısını, **IB HL SL farkı**nı net bir tabloyla, “**hangi IB derslerini seçmeliyim**” sorusuna adım adım bir yöntemle ve **üniversite bölümüne göre IB dersleri** önerileriyle ele alacağız. Yazının sonunda, sık yapılan hataları ve hızlı karar vermenizi sağlayacak örnek senaryoları da bulacaksınız. --- ## IB Ders Seçimi Neden Önemli? (Üniversite, Not Stratejisi ve İş Yükü Dengesi) IB’de ders seçimi, çoğu öğrencinin düşündüğünden daha stratejiktir. Çünkü IB, “dersleri geçmek”ten ziyade iki yıllık bir maraton gibidir: **IA (Internal Assessment)** projeleri, okuma listeleri, laboratuvar raporları, kompozisyonlar ve sınav hazırlığı aynı anda yürür. Bu nedenle **IB ders yükü** doğru hesaplanmadığında, çok iyi bir öğrenci bile gereksiz zorlanabilir. Bir diğer kritik nokta üniversite beklentileridir. Özellikle İngiltere gibi ülkelerde bazı bölümler, belirli dersleri **HL** seviyesinde görmeyi tercih eder (örneğin mühendislikte Matematik HL). Türkiye’de ise bazı üniversiteler IB diplomasını burs/yerleştirme avantajı olarak değerlendirirken, yine de bölüm uygunluğu için ders içeriğine bakabilir. Bu yüzden “**HL seçmek avantaj mı**?” sorusunun cevabı her zaman “evet” değildir; bazen **yüksek not** almak, yanlış bir HL tercihinden daha güçlü bir başvuru profili oluşturur. Son olarak, okul gerçekleri devreye girer: Her okul her dersi açmayabilir; blok çakışması olabilir; bazı dersler için ön koşul (prerequisite) istenebilir. Yani ideal planınız, okulun ders havuzuyla uyumlu olmalıdır. Bu yüzden **IB ders seçimi üniversite** hedefi kadar, okulun sunduğu seçeneklerle de şekillenir. --- ![IB ders seçimi için planlama ve hedef belirleme](images/blog/ib-ders-secimi-nasil-yapilir-high-level-hl-ve-standard-level-sl-farklari-1.jpg) ## IB 6 Ders Grubu Nedir? (IB Ders Grupları ve Seçim Mantığı) **IB 6 ders grubu**, öğrencilerin dengeli bir akademik profil oluşturması için tasarlanmıştır. Standart IB Diploma yapısında öğrenciler 6 dersten sorumludur ve genellikle her gruptan bir ders seçilir: - **Grup 1: Dil ve Edebiyat Çalışmaları** (örn. Türkçe A, English A) - **Grup 2: Dil Edinimi** (örn. English B, Fransızca B) - **Grup 3: Bireyler ve Toplumlar** (örn. Economics, History, Psychology, Global Politics) - **Grup 4: Fen Bilimleri** (örn. Biology, Chemistry, Physics) - **Grup 5: Matematik** (Math AA / Math AI) - **Grup 6: Sanatlar** (örn. Visual Arts, Theatre) *veya okul politikasına göre Grup 3/4’ten ikinci ders* Buradaki kritik ayrıntı şudur: Pek çok öğrenci **Grup 6 yerine ne seçilir** sorusunu sorar. Eğer sanat dersi almak istemiyorsanız (ve okulunuz izin veriyorsa), Grup 6 yerine genellikle **ikinci bir fen** (özellikle tıp/diş hedefinde) veya **ikinci bir sosyal bilim** (ekonomi/işletme hedefinde) seçebilirsiniz. Bu, “**üniversite bölümüne göre IB dersleri**” planlamasında büyük avantaj sağlar. Ayrıca Matematikte “**IB Math AI mi AA mı**” seçimi, bölüm hedefiyle doğrudan bağlantılıdır. Mühendislik, fizik, bazı ekonomi programları gibi alanlar çoğunlukla **Math AA**’yı (özellikle HL) daha uygun görür. Bu konuda daha detaylı karşılaştırma için şu rehbere göz atabilirsiniz: [IB Matematik Dersleri: Analysis and Approaches (AA) vs Applications and Interpretation (AI)](/egitim-yazilari/ib-matematik-dersleri-analysis-and-approaches-aa-vs-applications-and-interpretation-ai/). --- ![IB 6 ders grubu ve örnek ders dağılımı](images/blog/ib-ders-secimi-nasil-yapilir-high-level-hl-ve-standard-level-sl-farklari-2.jpg) ## HL ve SL Farkı Nedir? (Kapsam, Zorluk, Üniversite Etkisi) “**HL ve SL farkı**” en basit haliyle dersin **derinliği, süresi ve değerlendirme kapsamı** ile ilgilidir. IB Diploma’da çoğu öğrenci **3 HL + 3 SL** alır. Peki “**HL ders ne demek**” ve “**SL ders ne demek**” diye sorarsak: - **HL (High Level):** Daha fazla konu, daha yüksek tempo, daha derin analiz ve çoğu zaman daha uzun sınav/ödev kapsamı. - **SL (Standard Level):** Daha sınırlı konu kapsamı, daha yönetilebilir tempo; yine de IB standardı gereği ciddi çalışma ister. Aşağıdaki tablo, **IB HL SL farkı**nı hızlıca görmenizi sağlar: | Kriter | HL (High Level) | SL (Standard Level) | |---|---|---| | İçerik kapsamı | Daha geniş ve derin | Daha temel/orta derinlik | | İş yükü | Genellikle daha yüksek | Görece daha dengeli | | Üniversite etkisi | Bazı bölümlerde kritik olabilir | Çoğu bölüm için yeterli olabilir | | Not riski | Zayıf temelde risk artar | Not istikrarı daha kolay olabilir | | Kimlere uygun? | Hedef bölüm için “olmazsa olmaz” derslerde | Destekleyici derslerde, denge için | Burada stratejik soru şudur: **“IB HL mi SL mi seçmeliyim?”** Cevap, “hangi derste güçlü olduğunuz” + “hangi bölüm/ülke hedeflediğiniz” + “not hedefiniz” üçlüsünde saklıdır. Örneğin UK’de mühendislik hedefleyen bir öğrenci için **Math AA HL** çoğu zaman güçlü bir tercihken; yazma becerisi zayıf bir öğrencinin HL’de ağır essay gerektiren dersleri seçmesi not ortalamasını düşürebilir. Ayrıca sık sorulan iki soru: - **IB 3 HL zorunlu mu?** Diploma yapısında standart seçim 3 HL’dir (okul politikaları değişebilir). - **IB 4 HL yapılır mı?** Evet, bazı öğrenciler 4 HL yapar; ancak bu genellikle **yüksek risk-yüksek iş yükü** demektir. “Prestij için 4 HL” çoğu zaman sürdürülebilir değildir. İş yükü tarafında, IA’lar ve uzun vadeli teslimler ciddi zaman ister. Bu noktada zaman planı için şu içerik yardımcı olur: [IB Öğrencileri İçin Zaman Yönetimi ve Stresle Başa Çıkma Yolları](/egitim-yazilari/ib-ogrencileri-icin-zaman-yonetimi-ve-stresle-basa-cikma-yollari/). --- ## Hangi IB Derslerini Seçmeliyim? (Adım Adım Karar Yöntemi + Bölüme Göre Öneriler) “**Hangi IB derslerini seçmeliyim**” sorusuna en sağlıklı yaklaşım, rastgele ders seçmek değil; küçük bir **karar ağacı** kurmaktır. Aşağıdaki adımlar, IB ders seçimi sürecini netleştirir: ### 1) Hedef bölüm + hedef ülke belirleyin - Türkiye’de mi kalacaksınız, yoksa UK/ABD/AB mi hedefliyorsunuz? - UK başvurularında bazı bölümler net HL beklentileri koyabilir. - ABD’de ise “derslerin zorluğu + notlar + bütüncül profil” birlikte değerlendirilir. ### 2) Bölümün “olmazsa olmaz” derslerini çıkarın Örnek: - Mühendislik: Matematik (çoğunlukla **Math AA HL**) + çoğu zaman Fizik HL - Tıp/Diş/Eczacılık: Biyoloji + Kimya (çoğu zaman en az biri HL) ### 3) Güçlü olduğunuz dersleri HL’ye taşıyın HL seçimi, sadece üniversite için değil **not sürdürülebilirliği** için de önemlidir. Çok zorlandığınız bir dersi HL yapmak, toplam puanı düşürebilir. ### 4) İş yükünü gerçekçi hesaplayın (IA/okuma/rapor) Bazı dersler içerik kadar **teslim yükü** ile de zorlar. Bu nedenle dersleri “sınav zor” diye değil, “iki yıl boyunca taşınabilir mi?” diye değerlendirin. ### 5) Okulun ders havuzu ve blok çakışmalarını kontrol edin En iyi plan, okul açmıyorsa işe yaramaz. Dersler aynı bloktaysa ikisini birden alamayabilirsiniz. ### 6) İlk dönem sonunda revizyon opsiyonu sorun Bazı okullarda belirli bir süre içinde HL/SL değişimi mümkün olabilir. (Okul politikasına bağlıdır.) --- ### Üniversite Bölümüne Göre IB Dersleri (Pratik Kombinasyonlar) Aşağıdaki tablo, **üniversite bölümüne göre IB dersleri** için genel bir çerçeve sunar. (Not: Üniversite ve ülkeye göre değişebilir; mutlaka hedef okulların resmi sayfalarını kontrol edin.) | Hedef Bölüm | Önerilen HL’ler | Önerilen SL’ler | Not / Strateji | |---|---|---|---| | Tıp / Diş / Eczacılık | Biology HL + Chemistry HL (veya biri HL) | Math (AI/AA) SL + dil + sosyal | “**tıp için IB ders seçimi**”nde fen yükü yüksek; IA ve lab raporlarını hesaba katın. | | Mühendislik | Math AA HL + Physics HL | Chemistry SL / Econ SL + dil | “**mühendislik için IB ders seçimi**”nde Math AA HL sık beklenir. | | Bilgisayar Bilimleri | Math AA HL + (CS HL veya Physics HL) | Econ/Psych SL + dil | “**bilgisayar mühendisliği için IB dersleri**”nde matematik belirleyicidir. | | Ekonomi / İşletme | Math AA HL (veya güçlüyseniz) + Economics HL | Business SL / başka sosyal + dil | “**ekonomi için IB hangi dersler**” sorusunda Math seviyesi başvuru ülkesine göre değişir. | | Psikoloji | Psychology HL + (Bio HL veya başka sosyal HL) | Math SL + dil | “**psikoloji için IB ders seçimi**”nde yazma/okuma yükü yüksek olabilir. | | Hukuk / Siyaset / IR | History HL / Global Politics HL + dil HL | Math SL + destekleyici sosyal | “**hukuk için IB dersleri**”nde essay yoğun dersler güçlü profil sağlar. | | Mimarlık / Tasarım | Visual Arts HL (veya SL) + Math (ihtiyaca göre) | Physics SL / sosyal + dil | Portfolyo ve zaman yönetimi kritik; “**mimarlık için IB ders seçimi**” okuldan okula değişir. | Bu tabloyu kişiselleştirmenin en iyi yolu, hedeflediğiniz üniversitelerin ders beklentilerini çıkarıp HL’leri “olmazsa olmaz”lara göre sabitlemektir. --- ### Örnek IB Ders Paketleri (Senaryolar) - **Senaryo 1: Tıp istiyor ama matematik zayıf** HL: Biology + Chemistry + (güçlü olduğu bir sosyal/dil) SL: Math AI + ikinci dil + sosyal Mantık: Fenleri güçlü tut, matematiği yönetilebilir seviyede tut. - **Senaryo 2: Mühendislik istiyor, not hedefi çok yüksek** HL: Math AA + Physics + (Econ/CS gibi nispeten dengeli bir ders) SL: Dil + Chemistry/Sosyal + ikinci dil Mantık: Gerekli HL’leri al, üçüncü HL’yi sürdürülebilir seç. - **Senaryo 3: Sosyal bilimler, yazma becerisi güçlü** HL: History + Global Politics + Language A SL: Math + ikinci dil + bir seçmeli Mantık: Essay ağırlıklı derslerde güçlü performans, üniversite uyumu. --- ## Sık Yapılan Hatalar ve Hızlı Kontrol Listesi En yaygın hatalar: 1. **Sırf “daha iyi görünür” diye 4 HL seçmek** (sonra motivasyon ve not düşüşü) 2. Üniversite gerekliliklerini kontrol etmeden ders seçmek 3. **IB dersleri zor mu?** sorusunu sadece sınava indirgemek; IA/okuma yükünü unutmak 4. Math seçiminde (AI/AA) bölüm hedefini göz ardı etmek 5. Derslerin birbirine benzer ağır yüklerini aynı döneme yığmak (ör. üç essay-heavy HL) **Hızlı kontrol listesi:** - Hedef bölümüm hangi dersleri istiyor? - HL’lerim gerçekten gerekli mi, yoksa “prestij” mi? - Bu dersleri iki yıl boyunca sürdürebilir miyim? - Okulum bu dersleri açıyor mu ve blok çakışması var mı? IB’nin genel yapısını daha temelden anlamak isterseniz: [Uluslararası Bakalorya (IB) Programı Nedir? Kapsamlı Başlangıç Rehberi](/egitim-yazilari/uluslararasi-bakalorya-ib-programi-nedir-kapsamli-baslangic-rehberi/) yazısı iyi bir başlangıçtır. Ayrıca puan hedefinizi planlamak için: [IB Not Sistemi ve Değerlendirme: 45 Puan Nasıl Hesaplanır?](/egitim-yazilari/ib-not-sistemi-ve-degerlendirme-45-puan-nasil-hesaplanir/) içeriği ders seçimi stratejinizi netleştirir. --- ## İç Bağlantı Önerileri - [Uluslararası Bakalorya (IB) Programı Nedir? Kapsamlı Başlangıç Rehberi](/egitim-yazilari/uluslararasi-bakalorya-ib-programi-nedir-kapsamli-baslangic-rehberi/) - [IB Öğrencileri İçin Zaman Yönetimi ve Stresle Başa Çıkma Yolları](/egitim-yazilari/ib-ogrencileri-icin-zaman-yonetimi-ve-stresle-basa-cikma-yollari/) - [IB Not Sistemi ve Değerlendirme: 45 Puan Nasıl Hesaplanır?](/egitim-yazilari/ib-not-sistemi-ve-degerlendirme-45-puan-nasil-hesaplanir/) - [IB Matematik Dersleri: Analysis and Approaches (AA) vs Applications and Interpretation (AI)](/egitim-yazilari/ib-matematik-dersleri-analysis-and-approaches-aa-vs-applications-and-interpretation-ai/)