2026 IB Individual Oral (IO) Başarısı İçin İpuçları

IB Dil ve Edebiyat derslerinde Individual Oral (IO), notunuzu ciddi biçimde etkileyen; aynı zamanda analiz, yapı kurma ve akademik dil becerilerinizi “canlı” biçimde ölçen bir sözlü sınavdır. Bu rehberde “IB Individual Oral nedir”, “IB IO rubric”, “IB global issues listesi”, “IB IO outline” ve “IB Türkçe IO örnekleri” gibi en çok aranan başlıkları tek sayfada, uygulanabilir şablonlarla birleştiriyorum.

Hızlı yönlendirme: IO’nun resmi formatını ve okulunuzun beklentilerini netleştirmek için ayrıca Bireysel sözlü (IO) rehberi sayfasına göz atın.

Individual Oral (IO) Nedir? Format, Süre ve Amaç

IB Individual Oral (IO), IB Language A (Dil ve Edebiyat / Literature) derslerinde yapılan, iki metin üzerinden bir global issue (küresel mesele) etrafında analiz sunduğunuz değerlendirmedir.

IO kaç dakika sürer?

• 10 dakika: Öğrenci sunumu (planlı, yapılandırılmış konuşma)
• 5 dakika: Öğretmen soru-cevap bölümü (açıklama, derinleştirme, karşılaştırma)

IO’da ne ölçülür?

IO, temelde şunları ölçer:

• Metin analizi (edebi/retorik teknikler, yazar tercihleri, etkiler)
• Yorum ve argümantasyon (tez, kanıt, çıkarım)
• Organizasyon (IB IO 10 dakika sunum akışı, geçişler, zaman yönetimi)
• Dil kullanımı (akademik ifade, terminoloji, doğruluk ve akıcılık)

IO’nun diğer IB bileşenleriyle ilişkisi

IO hazırlığı, Paper 1 ve Paper 2 becerilerini de güçlendirir. Paper’lara çalışıyorsanız şu içerikler planınızı tamamlar: IB Türkçe Paper 1 ve IB Türkçe Paper 2 .

IB IO Rubric (Değerlendirme Kriterleri) — Puan Getiren Stratejiler

“IB IO rubric” aramalarının nedeni basit: Kriterleri bilmeden yapılan hazırlık genellikle özet ve genelleme seviyesinde kalır. Rubric’i “ne yaparsam puan gelir?” diline çevirelim.

Kriter bazlı mini taktikler (Yap / Yapma)

• Yap: Global issue’u tek cümlede tanımla + metinlere bağla.
  Yapma: “Bu metin adaletsizliği anlatıyor” gibi geniş, kanıtsız cümlelerle açılış yapma.

• Yap: Her iddiayı kanıt + teknik + etki üçlüsüyle destekle.
  Yapma: Alıntıyı okuyup “burada bunu anlatıyor” diyerek açıklamayı bırakma.

• Yap: Extract dışına çıkarak body of work referansları ver.
  Yapma: Sadece seçtiğin pasajı anlatıp metnin bütününe hiç değinmeme.

• Yap: İki metin arasında benzerlik/farklılık ekseni kur.
  Yapma: Metin 1’i bitirip metin 2’ye “ayrı bir sunum” gibi geçme.

En sık puan kaybettiren 6 hata (IB sözlü sınav taktikleri)

1. Özetleme: Olay örgüsü anlatmak analiz değildir.
2. Tekniksizlik: “Yazar güzel anlatıyor” yerine teknik adı + işlevi gerekir.
3. Global issue’un belirsizliği: Çok geniş (ör. “savaş”), çok dar (ör. “tek bir karakterin travması”) kalması.
4. Kanıt azlığı: 10 dakikada 2–3 kanıtla yetinmek.
5. Body of work yokluğu: Extract dışı örnek sunmamak.
6. Zaman taşması: Sonuç/karşılaştırma kısmına süre kalmaması.

Eğer yapı kurma ve akademik ifade tarafında dış desteğe ihtiyacınız varsa, ders bazlı plan için IB Türkçe özel ders sayfası size uygun bir rota sunabilir.

Global Issue Nasıl Seçilir? (IB IO Global Issue Seçimi)

“IB IO global issue nasıl seçilir” sorusu IO’nun kalbidir. Çünkü global issue yanlışsa, en iyi analiz bile dağınık görünür.

Global issue tanımı (pratik)

İyi bir global issue:

• Küresel ölçekte anlamlıdır (toplumlar arası, tarihsel veya güncel karşılığı vardır),
• Tartışılabilirdir (tek doğruya indirgenmez),
• İki metne de kanıtla bağlanabilir (extract + body of work).

5 maddelik hızlı test (seçim checklist’i)

Global issue’unuzu seçmeden önce şunları kontrol edin:

1. İki metinde de en az 2 güçlü kanıt çıkarabiliyor muyum?
2. Metinlerin yazar tercihleri bu meseleyi nasıl “inşa ediyor”?
3. Mesele tek bir karakterin problemi olmaktan çıkıyor mu?
4. Extract’te teknik yoğunluk var mı (dil, yapı, anlatıcı, sembol, imge vb.)?
5. 10 dakikada karşılaştırma yapabilecek kadar ortak zemin var mı?

IB global issues listesi (örnekler + odak soruları)

Aşağıdaki liste, “IB global issues listesi” aramalarında en çok iş gören örnek başlıkları içerir. Her biri için odak sorusu (claim) ekledim:

• Kimlik ve aidiyet: “Toplum, bireyin kimliğini hangi araçlarla şekillendirir?”
• Güç ve otorite: “Otorite, dili ve söylemi kullanarak rızayı nasıl üretir?”
• Toplumsal cinsiyet rolleri: “Normlar, bireyin seçim alanını nasıl daraltır?”
• Göç ve yerinden edilme: “Yer değiştirme, kimlik inşasını nasıl dönüştürür?”
• Sınıf eşitsizliği: “Ekonomik yapı, fırsatlara erişimi nasıl belirler?”
• Savaş ve şiddetin normalleşmesi: “Şiddet, gündelik dilde nasıl sıradanlaştırılır?”
• Bellek, travma ve suskunluk: “Travma, anlatı yapısını ve dili nasıl bozar?”
• Medya ve gerçeklik: “Medya, gerçeği hangi anlatı stratejileriyle ‘kurar’?”
• Çevresel kriz ve sorumluluk: “İnsan-merkezci bakış, doğayı nasıl nesneleştirir?”
• Teknoloji ve mahremiyet: “Gözetim, özgürlük algısını nasıl yeniden tanımlar?”

Metin ve Extract Seçimi: Body of Work Nasıl Kullanılır?

IO’da genellikle iki “metin türü” birlikte çalışılır (ör. edebi eser + edebi olmayan metin). Başarıyı belirleyen, sadece iyi metin seçmek değil; extract ve body of work dengesini kurmaktır.

Extract seçerken 4 kriter

1. Teknik yoğunluk: Semboller, anlatıcı, imge, tekrar, karşıtlık, ton gibi unsurlar görünür olmalı.
2. Global issue ile net bağ: Pasaj, meseleyi doğrudan taşımalı.
3. Analiz yapılabilir uzunluk: Çok uzun pasaj, 10 dakikada yüzeysel kalır.
4. Karşılaştırmaya açık yapı: İkinci metinle ortak bir eksen kurdurmalı.

Body of work referansı nasıl verilir? (örnek cümle kalıpları)

• “Bu etki yalnızca bu pasajda değil; eserin ilerleyen bölümünde … sahnesinde de benzer biçimde görülür.”
• “Metnin bütününde tekrar eden … motifi, global issue’u sürekli görünür kılar.”
• “Yazarın … bölümünde kullandığı bakış açısı değişimi, burada kurduğu gerilimi tamamlar.”

Mini örnek (kısa vaka)

Diyelim global issue’unuz: “Güç ilişkilerinde dilin manipülatif kullanımı.”

• Metin 1 extract’inde: emir kipleri, tekrarlar, küçümseyici sıfatlar → gücün dil üzerinden kurulması
• Metin 2’de: istatistik/otorite alıntısı/çerçeveleme → meşrulaştırma stratejileri
  Body of work’te ise her iki metinde de benzer stratejilerin başka bölümlerde nasıl sürdüğünü 1’er örnekle gösterirsiniz.

IB IO Outline: 10 Dakikalık Konuşma Nasıl Yapılandırılır?

“IB IO outline” arayan öğrencilerin çoğu, doğru malzemeye sahip olup mimariyi kuramadığı için puan kaybeder. Aşağıdaki plan, 10 dakikayı taşırmadan analiz yoğunluğunu korumanız için tasarlandı.

Dakika dakika IO planı (10:00)

Tez cümlesi şablonları (Türkçe + English IO preparation)

• TR: “Her iki metin, … global meselesini … aracılığıyla görünür kılar; ancak … açısından farklılaşır.”
• EN: “Both texts explore the global issue of … through …, yet they diverge in terms of ….”

Karşılaştırma geçişleri (kurtarıcı kalıplar)

• “Burada … vurgulanırken, diğer metinde … öne çıkar.”
• “İki metin benzer bir sorunu ele alsa da, biri … stratejisini; diğeri … stratejisini tercih eder.”
• “Bu tercih, okuyucuda … etkisi yaratır ve global issue’un … boyutunu açar.”

IB Türkçe IO Örnekleri: 1 Outline Şablonu + Analiz Cümleleri

Aşağıdaki şablon, “IB Türkçe IO örnekleri” aramalarında ihtiyaç duyulan iskeleti verir. Kendi metinlerinize uyarlayın; ezbere metin yazmak yerine konuşma notu mantığında kullanın.

1) IO konuşma planı örneği (doldurulabilir)

1. Global issue (1 cümle): …
2. Tez (1 cümle): Her iki metin …; ancak …
3. Metin 1 – Kanıt 1: (alıntı/teknik) → etki → global issue bağlantısı
4. Metin 1 – Kanıt 2: (alıntı/teknik) → etki → global issue bağlantısı
5. Köprü: Metin 2’ye benzerlik/farklılık üzerinden geçiş
6. Metin 2 – Kanıt 1: (alıntı/teknik) → etki → global issue bağlantısı
7. Metin 2 – Kanıt 2: (alıntı/teknik) → etki → global issue bağlantısı
8. Body of work: Her metinden extract dışı 1 örnek
9. Sonuç: Global issue’un “neden önemli olduğu” + metinlerin katkısı

2) Analiz cümlesi formülü (teknik → etki → anlam)

• “Yazarın … tekniğini kullanması, … etkisi yaratarak global issue’un … boyutunu görünür kılar.”
• “Anlatıcının … konumlanışı, okurun … algısını yönlendirir; bu da … meselesini tartışmaya açar.”
• “Metindeki … karşıtlığı, … gerilimini büyütür ve … sorununu evrensel bir düzleme taşır.”

IO gibi sözlü üretim gerektiren bileşenler, dönem içi performansınızı da etkileyebilir. Üniversite başvuruları açısından genel IB başarınızı planlamak için IB Predicted Grades (Tahmini Notlar) Nedir ve Üniversite Başvurularında Neden Önemlidir? içeriğini de okumanız faydalı olur.

5 Dakikalık Soru-Cevap Bölümü: Hazırlık Taktikleri

IO’nun son 5 dakikası, iyi bir sunumu “çok iyi”ye taşıyabilir. Burada amaç, öğretmenin sorusunu kısa yanıtlamak değil; analizi derinleştirmek ve global issue’a geri bağlamaktır.

Öğretmenin sorabileceği soru tipleri

• “Bu teknik neden önemli?” (teknik-işlev)
• “Alternatif bir okuma mümkün mü?” (yorum çeşitliliği)
• “Bu pasaj metnin bütünüyle nasıl bağlantılı?” (body of work)
• “İki metnin yaklaşımı nerede ayrışıyor?” (karşılaştırma)
• “Bağlam (dönem/toplum) okuru nasıl etkiler?” (kontekst)

Köprüleme tekniği (her soruda işe yarar)

1. Soruyu yeniden çerçevele: “Bu soru aslında … global meselesinin … yönüne götürüyor.”
2. 1 kanıt + 1 teknik ekle.
3. Global issue’a bağlayıp kapat: “Bu nedenle …”

Zor sorularda zaman kazandıran cümleler

• “Bunu iki açıdan ele alabilirim: … ve …”
• “Önce extract’teki kanıt üzerinden, sonra metnin bütününe geçerek yanıtlayayım.”
• “Bu noktada yazarın tercihinin etkisini … üzerinden netleştirebilirim.”

Prova, Heyecan ve Zaman Yönetimi: IB Sözlü Sınav Taktikleri

İyi bir IB oral sınav performansı, yalnızca içerik değil; prova kalitesiyle gelir.

7 günlük prova planı (kısa ve etkili)

• Gün 1: Global issue + tez + 10 dakikalık iskelet
• Gün 2: Metin 1 kanıtlarını netleştir (2 kanıt + 1 body of work)
• Gün 3: Metin 2 kanıtlarını netleştir (2 kanıt + 1 body of work)
• Gün 4: Tam prova (zaman tutarak) + gereksiz cümleleri kes
• Gün 5: Soru-cevap bankası (10 olası soru)
• Gün 6: İkinci tam prova (kayıt al) + dil düzeltmeleri
• Gün 7: Hafif tekrar + dinlenme (aşırı ezber yok)

Not kullanımı: “okumadan konuşma” dengesi

• Anahtar kelimeler, teknik isimleri ve kanıt işaretleri kullanın.
• Tam metin yazıp okumak, akıcılığı ve doğallığı düşürür; ayrıca soru-cevapta esnekliği azaltır.

Akademik dürüstlük ve yapay zeka notu

Notlarınızı oluştururken kaynak göstermeden kopyalama/otomatik üretim risklerine dikkat edin. Okul politikaları için IB Akademik Dürüstlük Politikası ve Yapay Zeka (ChatGPT) Kullanımı içeriği, güvenli kullanım sınırlarını netleştirir.

IO Öncesi Son Kontrol Listesi (1 Sayfa)

Aşağıdaki listeyi sınavdan önce hızlıca tarayın:

• Global issue tek cümlede net mi?
• Tez cümlem iki metni de kapsıyor mu?
• Her metinde en az 2 kanıt + teknik + etki var mı?
• Her metin için 1 body of work referansı hazırladım mı?
• 10 dakikalık planımda karşılaştırma köprüsü var mı?
• 2 tam prova yaptım mı (kayıt alarak)?
• 5 dakikalık soru-cevap için en az 8–10 soru çalıştım mı?

IO, dönem içi yükünüzün sadece bir parçası. 11’den 12’ye geçerken genel IB planlaması için 11. Sınıftan 12. Sınıfa Geçiş: IB Öğrencileri İçin Yaz Tatili Değerlendirme Planı içeriği iyi bir çerçeve sunar.

Sıkça Sorulan Sorular

IB Individual Oral (IO) nedir?
IB Dil ve Edebiyat derslerinde iki metni bir global issue etrafında analiz ettiğiniz 10 dakikalık sunum + 5 dakikalık soru-cevap değerlendirmesidir.

IB IO global issue nasıl seçilir?
Küresel ölçekte tartışılabilir, iki metne de kanıtla bağlanabilir ve extract’te teknik analiz yapmanıza izin veren bir mesele seçmelisiniz.

IB IO’da ezber yapmak doğru mu?
Tam metin ezberi genelde akıcılığı düşürür; bunun yerine outline ve anahtar kelimelerle konuşmak daha güvenlidir.

IB IO rubric’e göre en çok puan getiren şey nedir?
Net tez + güçlü metinsel kanıt + teknik analiz + body of work bağlantısı ve bunların iyi organize edilmiş bir yapıda sunulması en kritik unsurlardır.

Body of work ne demek, nasıl kullanılır?
Extract dışındaki metin bütününe verdiğiniz referanslardır; her metinden en az bir ek örnekle analizinizin “bütüne” yayıldığını göstermelisiniz.

IB English IO preparation ile Türkçe IO hazırlığı farklı mı?
Yapı ve mantık aynı kalır; fark genelde akademik dil kalıpları ve terminoloji kullanımında ortaya çıkar.

İç Bağlantı Önerileri

• Bireysel sözlü (IO) rehberi
• IB Türkçe Paper 1
• IB Türkçe Paper 2
• IB Türkçe özel ders
• IB Predicted Grades (Tahmini Notlar) Nedir ve Üniversite Başvurularında Neden Önemlidir?
• IB Akademik Dürüstlük Politikası ve Yapay Zeka (ChatGPT) Kullanımı
• 11. Sınıftan 12. Sınıfa Geçiş: IB Öğrencileri İçin Yaz Tatili Değerlendirme Planı

Son güncelleme: 2026-02-21