11. Sınıftan 12. Sınıfa Geçiş: IB Öğrencileri İçin Yaz Tatili Değerlendirme Planı

“IB öğrencileri yazın ne yapmalı?” sorusuna en iyi cevap, soyut motivasyon cümleleri değil; somut çıktılardır. Yaz tatili bittiğinde elinizde ölçülebilir bir ilerleme olursa 12. sınıfın ilk 6–8 haftası ciddi şekilde rahatlar.

Yaz Tatilinde IB Öğrencisinin Ana Hedefleri (Yaz Sonu Çıktıları)

Yaz sonunda elinde olması gerekenler: Kontrol listesi

Aşağıdaki tabloyu “yaz tatili değerlendirme planı"nın omurgası gibi düşünün. Her satırın sonunda bir “çıktı” var; bu sayede yazınız boşa gitmez.

12. sınıfa bırakılması riskli işler (kritik uyarı)

Aşağıdakileri “nasıl olsa eylülde başlarım” diye ertelemek, 12. sınıfta en çok puan ve motivasyon kaybettiren hatalardan:

• EE’de kaynak taramasını ve RQ netleştirmeyi sonbahara bırakmak
• IA veri toplama/deney aşamasını okul açıldıktan sonra sıkıştırmak
• CAS’ı “sonradan toplarım” mantığıyla kanıtsız ilerletmek
• Aynı döneme IB + sınav + başvuru yazılarını yığmak (tükenmişlik riski)

8–10 Haftalık IB Yaz Tatili Çalışma Planı (3 Seviye)

Bu bölüm, aranan “IB yaz tatili çalışma planı örneği (haftalık)” ihtiyacını karşılamak için tasarlandı. Her öğrenci aynı yoğunlukta çalışamaz; bu yüzden üç seviye var. Hangisini seçerseniz seçin, hedef aynı: 12. sınıf yoğunluğunu azaltmak.

1) Minimum plan (haftada 6–8 saat)

Yoğun bir yaz programınız, seyahat veya aile sorumluluklarınız varsa idealdir.

• EE: 2–3 saat
• IA: 2 saat
• TOK: 1 saat
• CAS: 1 saat (kanıt + refleksiyon)
• Üniversite hazırlığı: 0–1 saat

Hedef: EE için sağlam RQ + kaynakça; IA için konu ve yöntem netliği.

2) İdeal plan (haftada 10–14 saat)

Çoğu IB öğrencisi için sürdürülebilir ve verimli seçenek.

• EE: 4 saat
• IA: 3–4 saat
• TOK: 1–2 saat
• CAS: 1–2 saat
• Üniversite hazırlığı: 1–2 saat

Hedef: EE’de taslak paragraflar; IA’da ilk veri/ilk analiz; CAS’ta düzenli portfolyo.

3) Yoğun plan (haftada 15–20 saat)

EE/IA yükü ağır olanlar veya üniversite başvurusu da aynı yaz başlayacak öğrenciler için.

• EE: 6 saat
• IA: 5–6 saat
• TOK: 2 saat
• CAS: 2 saat
• Üniversite hazırlığı: 2–4 saat

Hedef: EE’de 1500+ kelime ve geri bildirim döngüsü; IA’da veri toplama büyük ölçüde bitmiş.

Örnek haftalık takvim (Pazartesi–Pazar)

Aşağıdaki plan “deep work” mantığıyla kısa ama odaklı bloklardan oluşur:

1. Pazartesi: 90 dk EE (okuma + not) + 30 dk CAS refleksiyon
2. Salı: 90 dk IA (yöntem/veri planı)
3. Çarşamba: 60 dk TOK (argüman bankası) + 60 dk EE (outline)
4. Perşembe: 90 dk IA (veri/analiz)
5. Cuma: 60 dk üniversite (aktivite listesi/CV) + 60 dk EE (taslak paragraf)
6. Cumartesi: 2 saat “tamamlama bloğu” (haftanın eksik kalan işi)
7. Pazar: Dinlenme + 20 dk haftalık planlama

Mini örnek: 11. sınıf sonunda EE’si dağınık kalan bir öğrenci, yazın haftada 4 saat EE çalışıp 6 hafta sonunda 1800 kelimelik taslak çıkardı. Eylül geldiğinde öğretmen geri bildirimiyle yalnızca düzeltme yaparak zaman kazandı; aynı dönemde IA veri toplamasına odaklanabildi.

Extended Essay’i Yazın Bitirme Stratejisi (EE Timeline)

“Extended Essay yazın nasıl bitirilir?” sorusunun cevabı, yazmayı tek seferde bitirmek değil; araştırma–taslak–geri bildirim döngüsünü kurmaktır.

EE tarafında ayrıca yazma becerisi ve metin analizi desteği gerekiyorsa, HL Essay sayfasındaki yapı mantığı size akademik yazı iskeleti kurmada yardımcı olabilir.

1. Hafta: Araştırma sorusu (RQ) netleştirme

• RQ çok genişse daraltın (“X ülkesinde eğitim” yerine “X dönemi, X politika, X veri seti” gibi).
• Öğretmeninizin/mentorunuzun “bu soru 4000 kelimede cevaplanır mı?” filtresini kullanın.

Anahtar hedef: 1 net RQ + 3 alt soru + temel kaynak listesi.

2–3. Hafta: Kaynak taraması ve not sistemi

• Not alırken “alıntı–yorum–kullanım yeri” şeklinde üç sütunlu bir düzen kurun.
• Her kaynak için 2–3 cümlelik özet çıkarın (sonradan kaynakça ve argüman kurmak kolaylaşır).

4–6. Hafta: Outline + argüman iskeleti

• Her bölüm için “iddia + kanıt + açıklama” şablonu hazırlayın.
• Bu aşamada mükemmel cümle peşinde koşmayın; önemli olan iskeleti kurmak.

7–8. Hafta: Taslak yazım ve geri bildirim döngüsü

• İlk taslağı “kötü ama bitmiş” hedefiyle yazın.
• Geri bildirim aldıktan sonra 2. taslakta dil ve tutarlılığa odaklanın.

EE’de sık yapılan hatalar (ve çözümü)

• Hata: 1 haftada EE yazmaya çalışmak
  Çözüm: 6–8 haftaya yayılmış küçük bloklar
• Hata: Kaynakları sonradan eklemek
  Çözüm: Okurken kaynakça kaydı tutmak
• Hata: RQ’yu sürekli değiştirmek
  Çözüm: 1. haftada netleştirip 3 hafta sabit tutmak

Internal Assessment (IA) Planı: Yazın Ne Kadar İlerlenmeli?

“IB Internal Assessment (IA) yazın yapılır mı?” Evet; hatta yaz, IA’nın en kritik kısmı olan veri toplama ve yöntem tasarımı için en rahat dönemdir. Okul açılınca dersler, sınavlar ve teslimler aynı anda biner.

Fen dersleri alanlar için sınav formatlarını da erken anlamak faydalı: özellikle Paper 2/Paper 3 ayrımı ve beceri beklentileri için IB Fen Bilimleri (Biyoloji, Kimya, Fizik) Sınavlarında Paper 2 ve Paper 3 Farkları içeriğine göz atabilirsiniz.

IA konu seçimi kriterleri (hızlı kontrol)

• Ölçülebilir mi? (veri/kanıt üretebiliyor musunuz?)
• Kaynak erişimi var mı? (laboratuvar, veri seti, vaka)
• Zamanı yönetilebilir mi? (yaz + eylül içinde gerçekçi mi?)
• Kişisel ilgi var mı? (uzun süre sıkılmadan götürür müsünüz?)

Yaz sonunda IA için hedef: “veri + ilk analiz”

Mükemmel bir IA taslağı şart değil; yaz sonunda şunlar yeterince güçlü olmalı:

• Araştırma sorusu/hipotez net
• Yöntem adımları yazılı
• Veri toplama başlamış (mümkünse büyük kısmı bitmiş)
• İlk analiz denemeleri ve grafik/tablolar için taslak

İşletme alanında okuyanlar için vaka ve yapı kurma tarafında IB İşletme Yönetimi (Business Management) İçin Vaka Analizi ve CUEGIS Taktikleri yazıdaki yaklaşım, IA mantığına da “kanıt–yorum–sonuç” açısından destek olur.

TOK ve CAS’ı Yazın Akıllı Yönetmek (Az Saatle Büyük Etki)

TOK ve CAS, yazın az saatle düzenli yürütülürse 12. sınıfta “son dakika panik” yaşamazsınız. Ama tamamen boşlarsanız, eylülde birikmiş iş psikolojik yük yaratır.

TOK için yaz hedefleri (TOK essay / TOK exhibition)

• 10–15 tane gerçek hayat örneği (RLS) havuzu oluşturun.
• Her örnek için: “bilgi sorusu” + “karşı argüman” + “değerlendirme” notu çıkarın.
• Haftada 1 saat bile yeter; önemli olan bir “argüman bankası” kurmak.

CAS için yaz hedefleri (proje + kanıt + refleksiyon)

• En az 1 CAS projesini yazın planlayın (rolünüz, hedef, zaman çizelgesi, kanıt türleri).
• Haftalık kısa refleksiyon rutini kurun (10–15 dk).
• Fotoğraf/video/katılım belgesi gibi kanıtları aynı klasörde toplayın.

Pratik ipucu: Her CAS etkinliğine “kanıt + 3 cümle refleksiyon” ekleyin. Sonradan toplamak çok daha zor.

Üniversite Hazırlığı ile IB’yi Birleştirme (Yaz Okulu Dahil)

IB öğrencileri için yaz, sadece IB değil; aynı zamanda “yön” belirleme dönemidir. Hangi bölümü istediğiniz, ders seçimleri ve motivasyon üzerinde doğrudan etkili olur. Eğer ders kombinasyonunuzu gözden geçiriyorsanız, hedefe göre ders seçimi için Mühendislik, Tıp veya Hukuk İsteyenler İçin İdeal IB Ders Kombinasyonları içeriği faydalı bir çerçeve sunar.

Yaz okulu / summer school gerekli mi?

• Gerekli değil, ama doğru seçilirse çok faydalı olabilir.
• Seçim kriteri: “CV’ye yazmak” değil; essay malzemesi + akademik ilgi + ölçülebilir çıktı (proje, sertifika, portfolyo) olmalı.

Yurt dışı başvurusu düşünenler için yaz hedefleri

• 8–12 okuldan oluşan taslak liste
• Aktivite/CV envanteri (tarih, rol, etki, kanıt)
• 2–3 personal statement/essay fikri (tam yazmak şart değil)

IB + sınav (SAT/IELTS vb.) dengesi

Sınav çalışmanız varsa, “her gün az” yaklaşımı daha iyi çalışır: haftada 3–4 gün 30–45 dakikalık bloklar, IB’nin ana bloklarını bozmadan ilerletir.

Zaman Yönetimi: 12. Sınıfta Tükenmişliği Önlemek

IB time management 12. sınıf döneminde en büyük risk, “her şeye aynı anda yüklenmek"tir. Yazın amaç, 12. sınıfın ilk dönemini hafifletmek; kendinizi tüketmek değil.

Buffer günleri ve dinlenme planı

• Haftada en az 1 gün “tam dinlenme” planlayın.
• Haftada 1 gün “buffer” bırakın (kaçan işleri telafi).

Bu iki gün, planın sürdürülebilir olmasını sağlar.

Yazın yapılmaması gereken 7 hata

1. Her gün 4–5 saat çalışmayı hedefleyip 1 hafta sonra bırakmak
2. EE’yi kaynakçasız yazmak
3. IA’da veri toplamayı “okul açılınca"ya bırakmak
4. CAS kanıtlarını sonradan düzenlemeye güvenmek
5. TOK’u tamamen unutmak
6. Üniversite hazırlığını “kafamda” sanıp yazılı envanter çıkarmamak
7. Uyku düzenini bozmak (verim düşer)

Sınav dönemi yaklaşınca uyku-beslenme ve tekrar stratejileri için şimdiden doğru alışkanlık kurmak isterseniz: IB Sınav Haftası Hayatta Kalma Rehberi: Uyku, Beslenme ve Son Tekrarlar .

Türkçe A ve Yazma Becerilerini Yazdan Güçlendirmek (Paper 1/2 + IO)

IB Türkçe A alan öğrenciler için yaz, düşük stresle “okuma–not–analiz” kası geliştirmek adına çok iyi bir dönemdir. Özellikle 12. sınıfta deneme sayısı artacağı için yazdan temel bir sistem kurmak avantaj sağlar.

• Metin analizi pratiği için: IB Türkçe Paper 1
• Eser ve tema bağlantıları için: IB Türkçe Paper 2
• Sözlü hazırlık ve örnek yapı için: Bireysel sözlü (IO) rehberi
• Birebir destek ihtiyacı olanlar için: IB Türkçe özel ders

Sıkça Sorulan Sorular

IB öğrencileri yazın günde kaç saat çalışmalı?

Çoğu öğrenci için 60–120 dakikalık odaklı çalışma yeterlidir. Önemli olan süre değil, EE/IA gibi büyük işleri haftalara yayarak ilerletmektir.

Extended Essay yazın biter mi?

Evet, yazın tamamen bitirmek mümkündür; ancak en gerçekçi hedef “RQ + kaynakça + outline + güçlü bir taslak"tır. Son düzenlemeyi eylülde geri bildirimle yapmak daha verimli olur.

IB IA yazın yapılır mı, ne kadar ilerlenmeli?

Yazın IA için konu seçimi ve veri toplama/deney planı mutlaka ilerletilmelidir. Yaz sonunda ideal hedef, verinin en azından bir kısmını toplayıp ilk analiz denemelerini yapmaktır.

TOK exhibition yazın hazırlanır mı?

Hazırlanabilir; özellikle örnek havuzu ve argüman bankası oluşturmak için yaz çok uygundur. Tam metni yazmasanız bile örnek–tez–karşı argüman notları büyük avantaj sağlar.

CAS yaz tatilinde nasıl planlanır?

Bir CAS projesi seçip rolünüzü, zaman çizelgenizi ve kanıt türlerinizi yazılı hale getirin. Haftalık kısa refleksiyon eklemek, portfolyoyu dönem içinde rahatlatır.

IB yaz okulu gerekli mi?

Zorunlu değildir; hedef odaklı seçilirse faydalıdır. “Çıktı” üreten (proje/portfolyo/essay malzemesi) programlar en verimli olanlardır.